Apansız Ayağa Kalkınca Neden Başımız Döner ve Gözlerimiz Kararır?

Aniden ayağa kalkma sonucunda rastladığımız bu sorun, epeyce yaygındır lakin bir o kadar da hudut bozucudur. Tesirleri ise bazen hiç geçmeyecekmiş hissettirir.

Gelin, ani hareket sonucu neden bu sorunlarla karşılaştığımıza bakalım. 

Aslında bedenin bu tepkisi, postüral ya da ortostatik hipotansiyon olarak bilinir.

Vücut konumunda süratli bir değişiklik olmasından kaynaklanır. Ayağa süratli bir şekilde kalktıktan saniyeler sonra görülen görme değişiklikleri, baş dönmesi ve sersemlik hissi, kan basıncında ani ve süreksiz bir düşüş sebebiyle meydana gelir.

Ayrıca bu saniyelerde beyne kâfi kan ve oksijen sağlanamaz. Retinanın ışık algılayan dokusu için oksijen tedariği de düşme eğilimi gösterir. Zira retina, kusursuz çalışabilmek için çok fazla oksijene ihtiyaç duyar. 

Yine ayağa kalkıldığında bacaklara, yaklaşık 300-800 cc kan çekilir ve bu da kan basıncında süreksiz bir düşüşe yol açar.

Bu da bacaklara ansızın 0,3 ila 0,8 litre kan akışı gerçekleştiğini gösterir. Kan basıncındaki bu düşüş, beyne kan sağlayan atardamarlardaki ve oksijenin bedene iletildikten sonra kanın aktığı, kalbin sağ atriyumundaki basınca hassas reseptörler tarafından algılanır.

Sonrasında bu aktive olmuş reseptörler, kişinin kan basıncını dengeleyen bir yansıyı tetikler ve sonuç olarak kan damarları daralır, bacak ve karın kasları kasılır ve kalp atış suratı artar.

Bu tesirler çoklukla fark edilmez lakin şayet gereğince su içmiyorsanız yahut grip aynıi bir hastalık geçiriyorsanız, kan basıncındaki düşüş daha besbelli olabilir ve dengelemesi de daha uzun sürebilir. 

Özetle birdenbire ayağa kalkınca görülen göz kararması ve baş dönmesi, bedenin olağan bir yansısıdır ve endişelenecek bir şey yoktur. Lakin semptomlar artış gösterirse bir sağlık kuruluşuna başvurabilirsiniz.