enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
33,0413
EURO
35,9402
ALTIN
2.546,09
BIST
11.156,20
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Parçalı Bulutlu
33°C
İstanbul
33°C
Parçalı Bulutlu
Pazar Açık
34°C
Pazartesi Hafif Yağmurlu
31°C
Salı Hafif Yağmurlu
31°C
Çarşamba Açık
31°C

Balıkların Elektrik Ürebilmelerinin Ardındaki Eşsiz Yetenek

Balıkların elektrik üretebilmesi sizce de muazzam bir yetenek değil mi? Üstelik bu hünerlerini, çeşitli hedefler için kullanmaları da epeyce büyüleyici. Pekala balıklar elektrik üretmeye nasıl başarır?

Balıkların Elektrik Ürebilmelerinin Ardındaki Eşsiz Yetenek
08.07.2024 08:20
0
A+
A-

Elektrik ürettiği bilinen en yaygın tiplerden biri yılan balıklarıdır. Lakin bu yeteneğe sahip olan tek balık sırf yılan balığı değildir.

Gelin, balıkların nasıl elektrik üretebildiklerine ve bu elektrikten nasıl faydalandıklarına göz atalım.

Balıkların sahip olduğu elektrik sinyalleri, ışığın kısıtlı olduğu su altında onların; taraf bulmasına, iletişim kurmasına ve avlarını bulmasına yardımcı olur.

Yaklaşık 350 balık tipi, elektrik sinyalleri üreten ve algılayan özel bir anatomik yapıya sahiptir. Bu balıklar, ürettikleri elektrik ölçüsüne göre ikiye ayrılır. 

Bilim insanları ilk grubu, düşük elektrikli balıklar olarak sınıflandırır. Onlar, kuyruklarının yakınındaki elektrik organlarıyla bir volta kadar elektrik üretirler. Pekala bu elektrik üretimi nasıl gerçekleşir?

Balığın beyni, hudut sistemi aracılığıyla elektrosit isimli hücreden oluşan elektrik organına bir sinyal gönderir.

Bu elektrositler olağan koşullarda dışarıda pozitif, içeride negatif bir yük oluşturmak için dışarıya sodyum ve potasyum iyonları pompalar. 

Ancak hudut sinyali elektrosite ulaştığında iyon kapıları açılır ve pozitif yüklü olanlar süratle içeri girer. Böylece elektrositin dış yüzü negatif, iç kısmı ise pozitif yükle yüklenir. 

Ayrıca bu balıkların güçlerinin sırrı, sinir sinyallerinin her hücreye anda ulaşacak şekilde koordine edilmesinden ileri gelir. Bu da elektrosit yığınlarını seri bağlanmış piller gibi çalıştırır. 

Her birindeki minik yükler birbirine eklenerek birkaç metrelik bir elektrik alanı oluşturur.

Balıkların derilerinin altında bulunan elektrik algılayıcı hücreler, onların bu elektrik alanındaki çevre ve diğer balıklardan kaynaklı değişimleri hissetmelerine katkı sağlar. 

Örneğin fil balığı, çene organı ismi verilen ve elektrik algılayıcıların arasında yerleştirilen uzun bir çeneye sahiptir. Bu onun diğer balıkların sinyallerini algılamasını, uzaklığını ölçmesini, yakınındaki nesnelerin biçim ve boyutunu tespit etmesine imkan sağlar.

Ancak fil balıkları ve diğer düşük elektrikli balıklar, avlarına saldırmak için kâfi elektrik üretemezler. Bu yetenek, sırf bir avuç kadar çeşitten oluşan yüksek elektrikli balıklara mahsustur.

Ayrıca en fazla elektrik üretebilen balık, yılan balığı olarak bilinen elektrikli bıçak balığıdır. Onun elektrik organı neredeyse iki metrelik bedeni boyunca uzanır. O da tıpkı diğer balıklar gibi sinyallerini istikamet bulma ve iletişim kurma için kullanır. 

Kaynaklar: TED-Ed, Natural History Museum
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.