Bilgi pazaryerlerinin 2025 yılına kadar global iktisada 150 milyar dolarlık katkı sağlaması bekleniyor

Yapay zeka, şirketlerin rekabet gücünü belirleyen en çok önemli faktörlerden biri haline gelmiş durumda. Yapay zekanın yaygınlaşması, teknolojik gelişmelerin suratını da artırırken, data ekonomisine de katkıda bulunuyor.

Veri ekonomisi, dünya çapında süratle büyüyen bir kesim. Avrupa Komitesi’nin iddialarına göre, AB’nin data iktisadının 2025 yılında 829 milyar Euro kıymetine ulaşacağı ve bölgesel GSYİH’nın %2 ila %6’sını oluşturacağı belirtiliyor. Bu, bilginin iktisatta ne kadar büyük bir yer tuttuğunun göstergesi.

Ayrıca, Avrupa Bilgi Pazarı Raporu’na göre de veri pazaryerleri 2025 yılına kadar global iktisada 150 milyar dolarlık bir katkı sağlayacak. Türkiye’de de bilgi iktisadının gelişimi süratle devam ediyor. Ülkemizdeki bilgi pazaryerlerinin gelişimi, data odaklı iş modellerinin yaygınlaşmasıyla daha da ivme kazanıyor. 2022-2027 yılları arasında Türkiye’de bilgi merkezlerine yapılan yatırımların 365 milyon doların üzerinde bir büyüme göstermesi bekleniyor.

Yapay zekanın yaygınlaşması, teknolojik gelişmelerin suratını artırırken, Galaksiya CEO’su ve bilgi pazaryeri olan deepin Kurucusu Erdem Eser Ekinci,her alanda geliştirilmekte olan yapay zeka tahlillerinin en çok önemli gereksiniminin, hatta temel yakıtının bilgi olduğunu ifade ederek şunları söylüyor:

“Ulusal pazarda yerli teşebbüslerin, kurumsalların varlıklarını koruyabilmeleri ve egemenliklerini kurabilmeleri için data pazaryerlerinin kurulması koşul. Yapay zeka data odaklı iş modelleri ve bilgi pazaryerlerinin oluşturulması ile Türkiye dijital dünya sahnesindeki aktörler arasında yerini alabilir. Avrupa Birliği bu gerçeğin farkında… Bilgi iktisadının kıymetini kavrayarak yasal düzenlemelere gidiyor, bilgi pazaryerleri kuruyor. Biz de bu mevzunun öncüsü olarak Türkiye’nin ilk bilgi pazaryerini, deepin’i kurduk. Türkiye’deki çok önemli bilgi sağlayıcılarını bir araya getirerek, bölüme özel yapay zeka tahlillerinin global ölçekte rekabet edebilmelerini sağlayacağız.”

Veriden para kazanma oranı 2023’te 25,4 milyar Euro

Veri iktisadının kritik bir modülü olan yapay zeka geleceğin iş modellerini şekillendiriyor. IDC’nin raporuna göre, üretici yapay zekanın 2027 yılına kadar tüm yapay zekanın %30’unu oluşturacağı öngörülüyor. Bu da yapay zekanın bilgi ekonomisine olan katkısının giderek artacağını gösteriyor. Öte yandan, 2023 yılında datadan para kazanma oranı 2022’ye göre %20.6 oranında artarak 25.4 milyar Euro’ya ulaştı. Bu artış, data pazarının kendisinden çok daha süratli gerçekleşti. 2025 yılından itibaren yıllık %4.1 bileşik büyüme oranı ile bu sayının 2030 yılında 42,3 milyar Euro’ya ulaşması bekleniyor.

270 milyar Euro ek GSYİH ortaya çıkartması bekleniyor

Avrupa Birliği, bilgi iktisadının inançlı ve adil bir şekilde gelişimini sağlamak maksadıyla Veri Act ve AI Act gibi yasal düzenlemeler getirdi. Bunun yanı sıra, IDSA (International Veri Space Association) isminde bir birlik oluşturarak, kurum ve kuruluşlar arasında inançlı, faal data paylaşımına imkan tanıyacak teknik protokolleri belirledi. AB’nin bu düzenlemelerle data ticaretine olan güveni artırmayı ve data iktisadının büyümesini hızlandırmayı hedeflediği belirtiliyor. Avrupa Komitesi, Avrupa endüstriyel bilgilerinin yaklaşık %80’inin kullanılmadığını ve düzenlemenin 2028’e kadar 270 milyar Euro ek GSYİH yaratacağı tahmin ediyor.

Erdem Eser Ekinci bu durumu şöyle değerlendiriyor:

“AB, verisine sahip çıkma konusuna öncelik verdi ve bilgi kanunları çıkararak geleceğini kurtarmayı planladı. Makine öğrenmesi tekniklerinde olgunlaşmak için yapay zeka fabrikaları kuruyor. Kurumsal firmalar, her yıl kendi verisini satarak duran bilgiden gelir elde ediyorlar. Biz de global yapay zeka firmalarına tüm ulusal pazarımızı kaptırmamak, rekabette ayakta kalabilmek için bilgimize sahip çıkmalıyız. Data ekonomisine yatırım yapmamız kural.

Türkiye’nin ilk bilgi pazaryerini deepin’i kurduk ve herkesi iş birliğine çağırıyoruz. Bilgi iktisadının süratle büyüdüğü bu devirde, yapay zeka fabrikalarının ve data pazaryerlerinin kıymeti de her geçen gün artıyor. Bilgi odaklı iş modellerine yapılacak yatırımlar son derece önemli. Türkiye’nin bir data haritası çıkarılmalıdır. Bu bilginin hareketi ve erişimi denetim altına alınmalı ki kendi bilgimize sahip olalım. Böylelikle global yapay zeka firmalarıyla rekabet edebilir ve ulusal güvenliğimizi sağlayabiliriz.”