Bilime Göre Yoksul Bir Çocukluk Geçirmek Yüreğimizi de Etkiliyor Olabilir mi? Bu Mevzuda Yapılan Araştırma ve Çarpıcı Sonuçları

Literatürde yer alan “The Influence of Mortality and Socioeconomic Status on Risk and Delayed Rewards: A Life History Theory Approach” (Ölümlülük ve Sosyoekonomik Statü’nün Risk ve Gecikmiş Mükafatlar Üzerindeki Tesiri: Bir Hayat Tarihi Teorisi Yaklaşımı) isimli bilimsel bir çalışma risk alma davranışları ile ilgili çok önemli bir gerçeği ortaya koydu.

İnsanların risk alma ve gecikmiş tatmin tercihlerinin evrimsel kökenlerini anlamayı amaçlayan bu araştırmada, bilhassa insanların yoksulluk içinde büyümelerinin risk alma konusundaki kararlarını ne derece etkilediği tespit edilmeye çalışılıyor.

İlk olarak araştırmanın metodolojisinden bahsedelim.

Bir dizi deneysel çalışma kapsamında gerçekleştirilen bu araştırmada iştirakçilere mevt işaretlerini (bireylerin vefatla ilgili kanılarını ya da vefat tehdidini akıllarına getiren çevresel ipuçlarını) içeren ve içermeyen yayımlar okutuluyor ve akabinde risk ve zaman tercihleri ile ilgili sorular soruluyor.

Farklı sosyoekonomik geçmişlere sahip üniversite öğrencilerinin katıldığı bu çalışmada, toplam 212 kişilik bir örneklem ele alınıyor.

Bu doğrultuda, iştirakçilerin geçmiş ve günümüzdeki ekonomik durumları, risk tercihleri (belirli bir miktar para karşılığında risk alma) ve zamansal indirgeme (hemen daha az bir miktar para almak yerine gelecekte daha fazla bir miktar para almak)i değişkenler ele alınıyor.

Peki bulgular neyi işaret ediyor? Fakir çocukluk geçirenler meçhul bir gelecek için risk almayı mantıklı buluyor.

Sonuçlara göre, yoksul bir çocukluk geçirenler, vefatla ilgili düşündüklerinde ya da mevt tehditleriyle karşılaştıklarında, daha fazla risk almayı tercih ediyorlar.

Yani, daha büyükbelirsiz mükafatlar için risk almayı seçiyorlar.

Ancak çocukluğunda yoksulluk görmemiş yani güçlü bir ailenin çocuğu olan bireylerinse benzer vefat tehditleri karşısında daha az risk almayı tercih ettiği, yani daha küçükkesin mükafatları seçtikleri belirtiliyor.

Araştırmacılar bu durumu, fakir bir çocukluğu olan şahısların belgisiz ve tehlikeli bir gelecekte büyük mükafatlar için risk almayı daha mantıklı bulduğu, varlıklı bir çocukluktan gelenlerin ise geçmişinin daha istikrarlı ve inançlı olması sebebiyle inançlı ve küçük mükafatları tercih ettikleri şeklinde yorumluyor.

Gelecekte alınacak ödüllerle ilgiliyse sonuçlar çok daha farklı!

Araştırmanın bulgularına göre fakir bir çocukluk geçirenler mevt tehditleri karşısında çabucak ödül almayı tercih ediyorlar. Yani, risk almayarak belgisiz gelecekte daha büyük bir ödül yerine şimdi daha küçük bir ödül almayı seçiyorlar.

Varlık içinde bir çocukluk geçirenler ise, tehditler karşısında gelecekteki mükafatları beklemeyi tercih ediyorlar. Yani, şu anda küçük bir ödül yerine gelecekte daha büyük bir ödül almayı seçiyorlar.

Araştırmacılar bu durumu düşük gelirli çocukluktan gelen bireylerin, geleceğin bilinmeyen olduğu durumlarda anı yaşamayı ve çabucak ödül almayı tercih ettikleri şeklinde yorumluyor.

Varlıklı bir çocukluktan gelenlerin açısından yaptıkları yorumlar ise, bu bireylerin geçmiş tecrübelerine dayanarak geleceği daha tahmin edilebilir bulmaları sebebiyle gelecekteki mükafatları beklemeyi daha mantıklı buldukları şeklinde oluyor.

Özetle, bu bulgular insanların risk ve ödül tercihlerini şekillendiren çok önemli faktörlerden birinin çocukluk döneminde yaşadıkları sosyoekonomik koşullar olduğunu gösteriyor.

Tabii her araştırmada olduğu gibi bu araştırmanın da bazı kısıtları olabileceğini ve kendi örneklemi kapsamında genele mal etmenin daha doğru olacağını hatırlatarak içeriğimize bir nokta koyalım.