Bir epey sıkıldığımız bir ortamda oranın atmosferinden uzaklaşmak ya da gece yatağa girer girmez “Bugün kim ne yapmış?” merağını ortadan kaldırmak için telefonlarımıza sarılırız. Lakin gönderileri bir kere kaydırmaya başladık mı durmamız saatlerimizi alır.

“Şuna da bakayım, şuraya da gireyim” derken alarmın çalmasına yaklaşık 3-4 saat kalmıştır ve dakikaların nasıl uçup gittiğine bir türlü mana veremeyiz.
Aslında bu durumdan olumsuz etkilenen sadece uyku nizamımız değildir. Beynimiz de bu sonu gelmeyen kaydırmalara bazı yansılar verir.
Peki sosyal medya mecralarında bu ucu bucağı olmayan kaydırmalarımızdan, beynimizin hangi doğrultuda etkilendiğini hiç düşünmüş müydünüz?
Sosyal medyada ya da herhangi bir internet sitesinde bilinçsizce gezindiğimizde, beynimiz bir dizi karmaşık tepkiye girer.

Bu süreçteki en kilit nokta ise elbet dopamindir. Çoğunlukla memnuniyet, zevk ve memnunluk kavramlarıyla açıklayabileceğimiz bir nörotransmitter olan dopamin, keyifli olduğumuz süre içinde salınır.
Aslında aldığımız her yeni bildirimde ve gördüğümüz her yeni bir gönderide beynimiz, küçük bir dopamin patlaması yaşar ve bundan memnuniyet duyar. Bu memnuniyet de bizi içten içe, bir sonraki dopamin salgısı için telefonu kaydırmaya teşvik eder.
Telefonla bilinçsizce gezinmeyi sürdürdüğümüz esnada dopamin bizi meşgul ederken, bir diğer yandan gerilim reaksiyonumuz tetiklenebilir. Bu durum, internette herhangi bir olumsuz görsel ya da içerikle karşı karşı karşıya kaldığımızda ortaya çıkar.
Bu noktada tuhaf olan da memnunluk ve gerilimin birleşimi sebebiyle, kaydırmaya karşı paradoksal bir bağımlılığa maruz kalmamız olur.

Ayrıca sosyal medya ya da internette tabiri caizse şuursuzca gezinmemiz, hem kısa hem de uzun vadede dikkat süremiz üzerinde olumsuz tesirler yaratır.
Kısa vadede çok önemli vazifelere odaklanmamız zorlaşır, üretkenliğimiz azalır ve hatta kısa müddetli hafıza kayıplarıyla karşı karşıya kalabiliriz.
Uzun vadede ise bu odaklanma sorunu, odağımızın çok daha fazla müddetler kaybolmasına ve günlük hayatta sabrımızın azalmasına neden olur. Öte yandan bu durum bilişsel yorgunluğu da beraberinde getirir.
Cleveland Clinic’in araştırmasına göre ise bu durum, birisinin paylaşımda bulunduğu parti ya da özel günlerin dışında kalma hissi nedeniyle korku, depresyon ya da uyku sıkıntılarını beraberinde getirebilir.
Ayrıca Penn State Üniversitesi tarafından yapılan bir çalışma da sosyal mecralarda gönderileri bilinçsizce kaydırmanın, genellikle bir şeyleri kaçırma dehşetinden ileri geldiğini tespit etti.
Sosyal medya ve internetin, birtakım açılardan elbette artıları bulunmakta.
sosyal medyayı nasıl kullandığımızın farkında olmak ve bilinçlenmeye çalışmak, psikolojik ve fizyolojik sıhhatimiz açısından bir epey ehemmiyet taşır.
Bilinçsizce gönderileri kaydırmamızın önüne geçebilmek için, sosyal medyada geçireceğimiz süre için hudutlar koyabiliriz ve telefonu elimize almadan önce internete hangi sebeple girmek istediğimizi sorgulayabiliriz.
Bu alışkanlık, dopaminin tesiriyle epeyce keyifli gelse de bunun geçici bir memnuniyet olduğunu ve bu davranışı devam ettirdiğimiz sürece âdeta kısır döngüye girerek, çoğu açıdan olumsuz etkilendiğimizi ara ara kendimize hatırlatmakta yarar var.
İlginizi çekebilecek diğer içeriklerimiz: