Cep telefonunuzu masanızın üzerine koymayın! Pekifakat neden?

Akıllı telefonunuz elinizin altındayken, kapalı olsa bile bilişsel kapasiteniz çok önemli ölçüde azalıyor olabilir. Texas Üniversitesi’ndeki McCombs School of Business tarafından yapılan yeni bir araştırmadan elde edilen bulgu tam olarak bu.

McCombs Yardımcı Doçenti Adrian Ward ve yardımcı yazarlar, yaklaşık 800 akıllı telefon kullanıcısıyla, akıllı telefonlarını kullanmasalar bile, ona yakın olduklarında misyonları ne kadar iyi bir biçimde tamamlayabileceklerini ölçmek gayesiyle deneyler yaptılar.

Bir deneyde araştırmacılar, çalışma iştirakçilerinden bir bilgisayarın başına oturmalarını ve iyi puan almak için tam konsantrasyon gerektiren bir dizi testi tamamlamalarını istedi. Testler, iştirakçilerin mevcut bilişsel kapasitesini, yani beynin herhangi bir vakitte dataları tutma ve sürece yeteneğini ölçmeye yönelikti. Başlamadan önce, iştirakçilere akıllı telefonlarını masanın üzerine, ceplerine ya da şahsî çantalarına yahut öbür bir odaya yüzleri aşağı bakacak şekilde yerleştirmeleri rasgele söylendi. Tüm iştirakçilere telefonlarını sessize almaları talimatı da verildi.

Araştırmacılar, telefonları öteki bir odada olan iştirakçilerin, telefonları masanın üzerinde olanlardan önemli ölçüde daha iyi performans gösterdiğini ve telefonlarını cebinde ya da çantasında tutan iştirakçilerden biraz daha iyi performans gösterdiğini buldu. Bu sonuç, bir kişinin akıllı telefonunun sırf varlığının mevcut bilişsel kapasiteyi azalttığını ve insanlar tüm dikkatlerini eldeki göreve verdiklerini ve dikkat kesildiklarını hissetmelerine karşın bilişsel fonksiyonu bozduğunu gösteriyor.

Ward, “Akıllı telefon daha bariz hale geldikçe, iştirakçilerin mevcut bilişsel kapasitesinin azaldığını gösteren doğrusal bir eğilim görüyoruz” dedi ve devam etti: “Bilinçli zihniniz akıllı telefonunuzu düşünmüyor, lakin bu süreç – bir şey hakkında düşünmemenizi gerektiren süreç – sınırlı bilişsel kaynaklarınızın bir kısmını kullanıyor. Bu bir beyin göçü.“

Başka bir deneyde ise araştırmacılar, bir kişinin kendi bildirdiği akıllı telefon bağımlılığının – ya da bir kişinin tipik bir günü atlatmak için bir akıllı telefona sahip olması gerektiğini ne kadar güçlü hissettiğinin – bilişsel kapasiteyi nasıl etkilediğine baktı. Katılımcılar, birinci kümeyle aynı bilgisayar tabanlı testler serisini gerçekleştirdiler ve akıllı telefonlarını masanın üzerinde, cepte ya da çantada yahut öteki bir odada görünürde tutmaları için rastgele atandılar. Bu deneyde, birtakım iştirakçilere telefonlarını kapatmaları da söylendi.

Araştırmacılar, akıllı telefonlarına en çok bağımlı olan iştirakçilerin, daha az bağımlı olan akranlarına kıyasla daha kötü performans sergilediklerini, ancak sadece akıllı telefonlarını masanın üzerinde, cebinde ya da çantasında tuttuklarında daha kötü performans sergilediklerini buldu.

Ward ve meslektaşları ayrıyeten, bir kişinin akıllı telefonunun açık ya da kapalı olmasının yahut bir masanın üzerinde yüzüstü ya da aykırısı pozisyonda durmasının çok önemli olmadığını buldu. Araştırmacılar, görüş arasında ya da kolay ulaşılabilecek bir yerde bir akıllı telefona sahip olmak, kişinin beyninin bir kısmı etkin olarak telefonu açmamak ya da kullanmamak için çalıştığı için odaklanma ve vazifeleri yerine getirme yeteneğini azalttığını söylüyor.

Ward, “Katılımcıların dikkati telefonlarına bildirim aldıkları için dağılmadı” diyor ve devam ediyor: “Akıllı telefonlarının sırf varlığı bile bilişsel kapasiteyi azaltmak için kâfi.“