Charles Darwin’in devasa kütüphanesi: Bilgisayarlardan dört ayaklı tavuklara kadar her şey var

Charles Darwin’in sahip olduğu tüm edebi eserler ilk defa bir araya getirildi ve artık çevrimiçi olarak görüntülenebiliyor. Araştırmacılar 18 yıl boyunca efsanevi tabiat bilimcinin sahip olduğu her kitap, makale, broşür ve mecmuanın izini sürerek özel koleksiyonunun ne kadar şaşırtan boyutlarda olduğunu gözler önüne serdi.

Koleksiyonu tanıtan Darwin Online’ın kurucusu Dr. John van Wyhe, “Charles Darwin’in dünyayı değiştiren bilimsel çalışmalarını oluşturmak için kullandığı geniş şahsî kütüphanesi, 1882’deki vefatından sonra yavaş yavaş dağıldı” diyor. Bundan ötürü akademisyenler ekseriyetle koleksiyonun Cambridge Üniversitesi’nde ve Darwin’in evi Down House’da günümüze ulaştığı bilinen 1.480 kitapla sınırlı olduğunu varsaymışlar.

Ancak van Wyhe, bunun Darwin’in ömrü boyunca sahip olduğu basılı gereçlerin yalnızca yüzde 15’ini oluşturduğunu ifade ederek, aslında kütüphanesinin 13.000 ciltten oluştuğunu söylüyor. Darwin Online ekibi, bu kayıtların her birini titizlikle tanımladıktan sonra tüm koleksiyonu içeren 300 sayfalık bir katalog yayınladı ve yapıtların dijitalleştirilmiş kopyalarına yaklaşık 9.300 temas ekledi.

Darwin’in kütüphanesindeki devasa boşlukları doldurmak için kullanılan pek çok kaynak arasında, 56 kağıt kutuyu dolduran ve araştırmacıların atıfta bulunulan yapıtları tanımlamak için anlamlandırmaları gereken kısaltılmış referanslar içeren yepyeni el yazısı katalogları da vardı. 1875 yılında Darwin’in kütüphanesi için hazırlanan 426 sayfalık el yazması katalogdan 426 kayıp eser daha tespit edildi. Sonuç olarak ortaya çıkan yayın koleksiyonu, hem büyüklüğü hem de kapsadığı hususların genişliği açısından olağanüstü boyutlara ulaştı.

Bununla birlikte, diğer pek çok yapıtın tarım, hayvan yetiştirme ve davranışları, coğrafik dağılım, ideoloji, psikoloji, din ve Darwin’in ilgisini çeken tarih, seyahat ve lisan gibi diğer bahisler üzerine olduğunu belirtiliyor. Örneğin, filozof John Stuart Mill ve Auguste Comte‘un çeşitli yapıtlarının yanı sıra programlanabilir bilgisayar kavramını ilk defa ortaya atan Charles Babbage‘ın yazılarının da Darwin’in kütüphanesinde bulunduğu biliniyor.

Diğer şaşırtan kayıtlar arasında 1832 tarihli bir İngiltere ve Galler yol atlası ve Güneş Fotoğrafları başlıklı bir sanat yapıtları kitabı yer alıyor. Van Wyhe’ın aktardığına göre, Darwin’in makalelerinde ‘Dört bacaklı bir tavuğun anatomisi’ ve ‘Epileptik kobaylar’ aynıi enteresan başlıklara sahip makaleler de var.