COVID-19 salgınının Ay’ı da etkilediği ortaya çıktı

COVID-19 salgını Dünya’da esaslı problemlere yol açtı ve hala bunun tesirlerini yaşamaya devam ediyoruz. Yeni bir araştırmaya göreyse, salgının tesirleri sadece gezegenimizle sınırlı değil ve Ay’ın yüzeyi de salgın kaynaklı karantina ve konutlarında kalma buyruklarından dolaylı olarak etkilenmiş olabilir.

COVID-19 salgınının başlangıcında, aşılar geliştirilmeden önce, hastalığın yayılmasını durdurmak ya da yavaşlatmak maksadıyla Dünya’nın dört bir yanındaki çeşitli hükümetler tarafından sokağa çıkma yasakları uygulandı. Nisan 2020’nin başlarında, dünya nüfusunun yaklaşık yarısına meskenlerinde kalmaları emredildi ya da bir çeşit sokağa çıkma yasağı uygulandı.

İnsan ömür kalıplarındaki bu büyük değişim, yaban hayatı ve tabii ki CO2 emisyonlarımız üzerinde anında tesir yarattı. Ay’ın gece yüzey sıcaklıklarını araştıran bir ekip, bunun Ay’ı da etkilemiş olabileceğini söylüyor.

Ay, Dünya ile kütleçekimsel kilit içindedir, yani kendi ekseni etrafındaki dönüş suratı, Dünya etrafında yörüngede dönmesi için gereken zamanla eşittir ve bu yüzden Dünya’ya bakan tarafı çoğu zaman birebirdir. Ekip, yerel sıcaklık tesirlerini mümkün olduğunca sınırlamak için mümkün olduğunca düz olacak şekilde seçilen yakın taraftaki yüzeyde altı yer seçti. Altı yıl boyunca NASA’nın PDS Geosciences Düğümündeki Diviner Azaltılmış Data Kaydını tahlil edildiği çalışmada, ilginç bir anormallik bulundu.

Ekibin çalışmada yazdığına göre, “Ay’ın yakın tarafındaki altı farklı yerin gece yüzey sıcaklıkları 2017-2023 döneminde tahlil edildi. Evvelki ve sonraki yıllardakidönemdeki kıymetlerle karşılaştırıldığında sonuçlar, sıkı COVID-19 global karantina dönemi olan Nisan-Mayıs 2020’de tüm yerler için Ay’ın gece yüzey sıcaklıklarında olağandışı bir düşüş olduğunu gösterdi.”

“Karasal radyasyon da bu süre zarfında çok önemli bir azalma gösterdiğinden, Ay yüzey sıcaklıklarında gözlemlenen olağandışı azalma COVID-19 global karantina tesirine bağlanıyor. […] Ay, muhtemelen COVID-19 karantinasının tesirini deneyimlemiş ve bu tesir, o devirde ay gece yüzey sıcaklıklarında olağandışı bir azalma olarak görselleştirilmiştir.”

Genel olarak, Ay gecesi sıcaklık farkı yaklaşık 8-10 Kelvin’di. Ekip, sıcaklık farklarını bu türlü bir düşüşe katkıda bulunmuş olabilecek güneş lekesi aktivitesiyle karşılaştırdı, fakat hiçbir korelasyon bulamadı. Ekibin belirttiğine göre, düşüşün sebebi Dünya’dan gelen radyasyon ölçüsüydü. Ay’ın yakın tarafındaki gece boyunca Ay, Dünya yüzeyinden yansıyan radyasyonu alır. Lakin insan faaliyetleri değiştikçe ve atmosferimize daha az kirletici madde girdikçe, bunun bir domino tesiri oldu ve Ay’a daha az radyasyon yansıdı. Bu sebeple de, COVID-19 yasaklarının, istemeden de olsa, Ay’ın yüzeyini kısa bir müddetliğine daha soğuk hale getirdiği görülüyor.

Çalışma, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters’da yayınlandı.