Doğanın “basınç bombası” etkisi: ABD’de ağaçlar patlamaya başlıyor

Amerika Birleşik Devletleri son yılların en sert kış şartlarından birine hazırlanırken, meteorologlar sadece dondurucu soğuklar ve kar yağışı için değil, alışılagelmişin dışında bir doğa olayı için de ciddi uyarılarda bulunuyor. Hava durumu uzmanları, ülkenin iç ve kuzey kesimlerinde sıcaklıkların o kadar keskin bir hızla düşeceğini öngörüyor ki, bu durumun ağaçların kelimenin tam anlamıyla “patlamasına” yol açabileceğini belirtiyor.

Sosyal medyada hızla yayılan ve milyonlarca kez izlenen bu uyarılar, ilk başta kulağa imkansız gelse de bilimsel olarak oldukça mantıklı bir temele dayanıyor. “Don çatlaması” olarak bilinen bu olgu, ağaç gövdesinin içindeki su ve özsu miktarının dondurucu soğukla birlikte aniden donması sonucu ortaya çıkıyor. Su donduğunda genleştiği için ağaç kabuğunun iç kısmında muazzam bir basınç birikiyor. Eğer sıcaklık değişimi çok hızlı gerçekleşirse, ağaç bu basınca dayanamıyor ve dışarıya doğru şiddetli bir şekilde yarılıyor. Uzmanlar bu anı, ormanın içinde yankılanan bir silah sesine benzetiyor. Patlama sonrası ağaçlar alev almıyor ancak gövdeleri boydan boyda yarılıyor ve etrafa talaş bulutları saçılıyor.

Kuzeyden gelen Sibirya soğukları ve geniş etki alanı

Meteorolog Adam Feick ve Max Velocity gibi isimlerin dikkat çektiği bu durum, özellikle Minnesota, Michigan, Wisconsin ve Iowa gibi eyaletlerde etkisini hissettirecek. Kanada üzerinden güneye inen ve “Alberta Clipper” adı verilen alçak basınç sistemi, bölgedeki sıcaklıkları bir gece içinde sıfırın altında 20-30 derecelere kadar düşürecek. Rüzgarın etkisiyle hissedilen sıcaklığın bazı yerlerde eksi 50 derecelere kadar inmesi bekleniyor. Bu ani düşüş, tıpkı dondurucuda unutulan bir gazlı içecek kutusunun patlaması gibi, ağaçların içindeki sıvıyı birer basınç bombasına dönüştürüyor.

Sadece ağaçlar değil, milyonlarca Amerikalı da bu dev kış fırtınasının doğrudan hedefinde yer alıyor. ABD Ulusal Hava Durumu Servisi, Rocky Dağları’nın doğusunda yaşayan hemen herkesin kar, buz veya dondurucu soğuktan etkileneceği konusunda uyardı. Teksas’tan Virginia’ya kadar olan güney eyaletlerinde ciddi buz fırtınaları beklenirken, Colorado’dan Maine’e kadar uzanan geniş bir hat üzerinde kar kalınlığının yarım metreyi aşacağı tahmin ediliyor. South Carolina ve Teksas gibi eyaletlerde şimdiden olağanüstü hal ilan edildi.