Dünya’ya düşen ender bir göktaşı, gezegendeki suyun nereden geldiğini gösteriyor

Bir alev topu, 28 Şubat 2021’de İngiltere – Gloucestershire, Winchcombe kasabası yakınlarında bir göktaşının kesimlerini gerisinde bırakarak Birleşik Krallık üzerinden geçti. 30 yıl sonra İngiltere’ye düşen ilk göktaşıydı ve kesimleri bulmak için bir av başlatıldı. Bilim insanları bu göksel kesimleri çok süratli bir şekilde buldu ve onları çabucak Dünya kirliliğinden uzaklaştırdı. Bu, modüllerin neredeyse direkt bir asteroitten toplanan numuneler tahlil edilebilecekleri manasına geliyordu. Şimdi bu kesimler, erken Güneş Sistemi hakkında yeni bilgiler sağlıyor.

Bu göktaşı esasen en ender tiplerden biri olarak sınıflandırılmıştı. Londra Doğal Tarih Müzesi ve Glasgow Üniversitesi’nden bir ekip, yeni bir makalede göktaşının ilk laboratuvar tahlillerini gerçekleştirmelerini anlatıyor. Çalışma, uzay kayasının ağırlıkça yaklaşık yüzde 10 su içerdiğini ve Dünya’nın suyuna oldukçaolduğunu buldu. Bu durum, karbonlu kondritler olarak bilinen bu göktaşı sınıfının, gezegenimize su getirilmesinde çok çok önemli bir rol oynamış olması gerektiğini gösteriyor.

Glasgow Üniversitesi’nden çalışma yazarı Dr. Luke Daly tarafından yapılan açıklamaya göre “Karbonlu kondritler inanılmaz derecede reaktiftir ve orjinal mineralojilerini ve bileşimlerini değiştirerek Dünya atmosferinde süratle bozulur. Lakin Winchcombe için, Dünya’nın etrafıyla tepkiye girecek neredeyse hiç vakti yoktu, bu yüzden içerdiği yüzde 10 su dahil olmak üzere içindeki her şeyin yüzde 100 dünya dışı olduğunu biliyoruz.”

Ayrıca yalnızca su bulunmuyor. Örnekte, çok önemli karbon ve nitrojen bazlı moleküllere dair deliller bulunuyordu. Bunların arasında proteinlerin yapı taşları olan amino asitler de vardı. Bunların suyla birlikte Dünya’daki hayatın evriminde kilit bir rol oynadığına inanılıyor. Winchcombe, CM olarak bilinen ender bir karbonlu kondrit çeşididir ve bunlardan sırf 15’i kayıtlara geçmiştir.

Daly “Bildiğimiz formuyla hayatın ortaya çıkma şansı olması için iki temel şeye ihtiyacı var: Su ve amino asitler gibi organik moleküller – Winchcombe göktaşı her ikisine de sahip” diyor ve ekliyor: “Winchcombe, CM’lerin içindeki su Dünya’nınkine epey yakın ve organik maddeler açısından güçlü olduğundan ötürü muhtemelen Dünya için çok önemli bir su kaynağı – ve Winchcombe çok süratli geri kazanıldığı için, Dünya’daki vaktinde kadar değişmediğini biliyoruz. Winchcombe ve diğer CM’ler, ömrü geliştirme hırsı olan büyüyen bir gezegenin ihtiyaç duyduğu her şey için temel olarak tek adrestir.“

Bu cismin inanılmaz derecede süratli bir şekilde kurtarılması, Birleşik Krallık Alev Topu Birliği (UK Fireball Alliance), 16 kamera ve araştırmacıların objenin nereye düştüğünü süratli bir şekilde takip etmelerine imkan tanıyan ve birinin garaj yoluna düştüğü ortaya çıkan çok sayıda kamuya açık rapor sayesinde mümkün oldu. Birleşik Krallık’ta bulunan bireyler, Londra’daki Tabiat Tarihi Müzesi de dahil olmak üzere çeşitli yerlerde halka açık olarak sergilenen bu olağanüstü göktaşı örneklerini görme imkanına sahip.