Glacier Girl: Buzların altında yarım asır geçiren uçak nasıl geri döndü?

Tarihi askeri araçların restorasyon süreçleri, çoğunlukla büyük bir sabır ve devasa bütçeler gerektirir. Hele ki söz konusu araç yarım asır boyunca devasa bir buz kütlesinin altında basınca maruz kaldıysa, işler çok daha karmaşık bir hal alır.

İkinci Dünya Savaşı döneminde üretilen Lockheed P-38 Lightning tipi bir avcı uçağının başına gelenler, tam olarak böyle bir sabır hikayesine dayanıyor. Havacılık meraklılarının “Glacier Girl” (Buzul Kızı) olarak isimlendirdiği bu efsanevi savaş uçağı, onlarca yıl süren donmuş esaretin ardından gökyüzüne yeniden dönmeyi başardı. Orijinal parçalarının büyük bölümü korunan bu özel uçak, günümüzde askeri mühendisliğin dayanıklılık sembollerinden biri olarak kabul görüyor.

Her şey, 15 Temmuz 1942 tarihinde Amerikan 94. Avcı Filosu’na bağlı bir grubun Grönland’ın dondurucu düzlüklerine acil iniş yapmasıyla başladı. İki adet B-17 bombardıman uçağı ve beş diğer P-38 ile birlikte buz çölünün ortasında mahsur kalan bu uçak, kurtarma operasyonunun ardından kaderine terk edildi. Zaman geçtikçe dondurucu karların altında gözden kaybolan avcı uçağı, tam 50 yıl boyunca 81 metre derinlikteki bir buz tabakasının altında gömülü kaldı.

Takvimler 1992 yılını gösterdiğinde, Grönland Keşif Derneği’nin inatçı ve kararlı çabaları sayesinde uçağın yeri tespit edildi. Ancak tonlarca ağırlıktaki buzun yarattığı basınç, P-38F model uçağın yüzeye tek parça halinde çıkarılmasını imkansız kılıyordu. Bu sebeple uzman ekipler, uçağı parçalara ayırarak parça parça yukarı taşımak zorunda kaldı. Yalnızca bu çıkarma işlemi bile dört ay sürdü ve maliyeti 638 tam bin doları buldu.

On yıllık emek ve gökyüzüyle yeniden buluşma

Buzun altından parça parça çıkarılan tüm enkaz, uçağa yeniden hayat vermek amacıyla Kentucky’nin Middlesboro şehrine nakledildi. Savaş yıllarında Amerika Birleşik Devletleri tarafından 10 binden fazla P-38 üretilmiş olsa da günümüze bunlardan sadece 24 tanesi ulaşabildi. Mevcut uçaklar arasında da yalnızca altı tanesinin uçabilir durumda olduğu gerçeği, bu restorasyon projesinin önemini bir kat daha artırdı. Toplam bütçesi 3 milyon dolar sınırına dayanan bu devasa projede şaşırtıcı bir durum yaşandı; yarım asırlık esarete rağmen gövde parçaları büyük oranda sağlam kalmıştı. İlk etapta iki yıl sürmesi planlanan yenileme çalışmaları tam on yıl sürdü. Fakat mekanik ekip, uçağın orijinal parçalarının yüzde 80’ini koruyarak muazzam bir teknik başarı yakaladı.

Ekim 2002’de nihayet o büyük an geldi ve tarihi askeri uçakları uçurma konusunda uzman pilot Steve Hinton, yenilenen kokpite geçti. Glacier Girl, bu deneyimli pilot yönetiminde yarım saatlik başarılı bir test uçuşu gerçekleştirerek gökyüzüyle yeniden kucaklaştı.

Yıllar içinde birkaç kez el değiştiren ve havacılık koleksiyonerlerinin gözdesi olan bu efsane uçak, sonunda Air Legends Foundation koleksiyonunun başyapıtı haline geldi. Şu sıralar Texas’ta bulunan Lone Star Uçuş Müzesi’nde sergilenen ve özel havacılık gösterilerinde havalanarak izleyenleri büyüleyen bu P-38, 1940’ların mühendislik başarısını günümüze taşıyor.