İster 10, ister 80… Yaşınız kaç olursa olsun, karaciğerinizin yaşı üçü geçmiyormuş

Karaciğer, bedeni zehirli hususlardan temizlerken aldığı düzenli darbeden kurtulmak için kendini yenileme yeteneğine sahip, ömür için kesinlikle gerekli olan bir organ. Görevi sebebiyle bu organın çalışma sırasında hasar görmesi yaygındır ve bu nedenle kendini onarmak da vazifesinin bir modülüdür. Lakin uzun yıllardır, bedenin kendini onarma kabiliyeti azaldıkça bu yenilenmenin canlılığını kaybettiği varsayılmıştır.

Cell Systems’de yayınlanan yeni araştırma, ölmüş, genç ve yaşlı insanların karaciğerlerini karşılaştırarak karaciğerin “yaşının” biz yaşlıyken bile genç kaldığını gösteren şaşırtan sonuçlar verdi. Birtakım uzun ömürlü hücreler yaklaşık 10 yıl boyunca varlıklarını korusalar da, çalışma ortalama karaciğer hücresi yaşının en fazla üç yıl olduğunu bildirdi.

TU Dresden’deki Dresden Rejeneratif Tedaviler Merkezi (CRTD) araştırma grubu lideri Dr. Olaf Bergmann yaptığı açıklamada, “20 yaşında ya da 84 yaşında olmanız fark etmiyor; karaciğeriniz ortalama olarak üç yaşın altında kalıyor” diyor.

Araştırmacılar, insan karaciğer hücrelerinin yaşını direkt pahalandırmak için 20 ile 84 yaşları arasındaki bir grup beşerden ve ölmüş insanlardan alınan karaciğer örneklerini tahlil ettiler. Sıklıkla antik yapıtların yaşını belirlemek için kullanılan radyokarbon tarihleme insan dokusuna uygulanamıyor olsa da, araştırma, insanların yer üstü nükleer testlerle olan geçmişinden yararlanmayı başardı.

Yerüstünde nükleer testlerin yapılması 1963’te yasaklandı, lakin 1950’lerde atmosfere muazzam ölçülerde radyokarbon salmıştı ve bu da hayvanların DNA’sına damladı. Bergmann, bu “ihmal edilebilir ölçülerin ziyanlı olmadığını” söylerken, insan dokusunda tespit edilip ölçülebildiğini belirtiyor: “Pahaları atmosferik radyokarbon düzeyleriyle karşılaştırarak hücrelerin yaşını geriye dönük olarak belirleyebiliriz.”

Karaciğer hücrelerinin yaş ölçümü, geldikleri insanın yaşı ne olursa olsun, çoklukla üç yaşından küçük olduklarını, yani çoğu durumda karaciğerin yenilenmeye sürdüğünü ve hayatımız boyunca genç kaldığını gösterdi. Fakat bu sonuç, tüm hücreler oranda yenilenmediği ve kimileri on yıla kadar yaşamaya devam ettiğinden hasarın birikemeyeceği manasına gelmiyor.

Bergmann, “Kimi araştırmalar, karaciğer hücrelerinin uzun ömürlü olma muhtemelliğine işaret ederken, öbürleri sabit bir dönem gösterdi. İnsanlarda neler olduğunu bilmek istiyorsak, insan karaciğer hücrelerinin yaşını direkt değerlendirmenin bir yolunu bulmamız gerektiği bizim için açıktı” dedi.

Araştırma, direkt insanlarda hücre yenilenmesini incelemenin teknik olarak çok zor olduğunu kabul ediyor. Lakin insan organı yenilenmesinin altında yatan hücresel ve moleküler düzenekler hakkındasiz bilgiler sağlayabilir.