Japonya’nın Ay’daki aracı SLIM, nihayet “sonsuzluğa uğurlandı”

Japon Uzay Ajansı JAXA’nın 26 Ağustos’ta yaptığı basın açıklamasına göre, Japonya’nın SLIM (Ay Araştırmaları İçin Akıllı İniş Aracı) görevi, fırlatılmasının üzerinden neredeyse bir yıl ve Ay’a inişinin üzerinden sekiz ay geçtikten sonra resmen sona erdi. SLIM’den en son Nisan ayı sonlarında haber alınmıştı lakin zorlukların üstesinden gelerek amaçlanan görevinden çok daha uzun süre hayatta kalmayı başardı.

SLIM, 20 Ocak 2024’te Ay’a yaptığı yumuşak inişle Japonya’yı bunu başaran beşinci ülke haline getirdi. Yaptığı hassas iniş muazzam doğruluğuyla tarihe geçti lakin inişin çabucak akabinde problemlerle karşılaştı. Uzay aracı, mevcut güneş ışığı ölçüsünü büyük ölçüde azaltan bir açıyla eğik bir şekilde inişi tamamladı ve planlandığı gibi güneş gücüyle değil, bataryalarıyla çalışmaya başladı. Bilimsel vazifede bu sorunu karşılamak için birtakım değişimler yapıldı lakin tekrar de birkaç ay içerisinde birincil sorumluluğunu tamamlamayı ve ötesine geçmeyi başardı.

Belki de en kıymetlisi, bu vazifenin en büyük gayesi hassas doğruluktaki inişi gerçekleştirmekti ve sıkıntılara karşın bunu muvaffakiyetle gerçekleştirdi. Görev, inanılmaz bir hassasiyetle öbür bir gök cismine iniş yapmanın mümkün olduğunu göstermek için planlanmıştı. İniş elipsi belirlenen noktaya yalnızca 100 metre uzaklıktaydı. Karşılaştırma yapmak gerekirse, Apollo 11’in elipsi yaklaşık 20 kilometreye 5 kilometreydi. SLIM beklenenden bile daha iyi performans gösterdi.

JAXA bir bildiride, “İniş hassasiyeti hedef noktadan yaklaşık 10 metrelik bir pozisyon yanılgısıyla değerlendirildi ve bu da dünyanın ilk başarılı noktasal inişini doğruladı” yazdı ve ekledi: “Ayrıca, Çok Bantlı Kamera (MBC), 10 kayada 10 dalga uzunluğu bandında spektral müşahedeleri muvaffakiyetle gerçekleştirerek ilk beklentileri aştı. Dahası, özgün görev planının bir modülü olmamasına karşın, uzay aracının üç ay gecesini atlattığı ve çalışır durumda kaldığı doğrulandı ve ilk maksatları aşan sonuçlar gösterdi.”

JAXA’nın SLIM’den aldığı son iletişim 28 Nisan’daydı. Son dört ayda, iniş aracıyla yeniden temas kurmak için çok sayıda teşebbüste bulunuldu lakin ne yazık ki bu denemeler başarılı olmadı. Tekrar de, uzay aracından bir cevap gelmese bile etkileyici bir bilimsel çalışma yürüttüğü rahatlıkla söylenebilir.

NASA, misyonda Lazer Retroreflektör Dizisini test etti ve uzay aracına lazer ışınları göndermek için Ay Keşif Yörünge Aracını (LRO) kullandı. Bu yaklaşım, gelecekte Ay’daki objeleri ya da tesisleri tam olarak tespit etmek ve SLIM’in gösterdiği aynıi süper hassas inişler için pozisyon bulmak gayesiyle yararlı olabilir.

SLIM ve robotik keşif araçlarının bilimsel katkılarına ilişkin tam bir rapor yakın gelecekte yayınlanacak.