Mars’tan Kaya Örneği Parasızlıktan Ötürü Daha Geç Gelebilir

Perseverance gezgini gibi araçlarla Mars’taki çalışmalarını sürdüren ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), 2033 yılında gezegenden toplanan kayalık örneklerini ilerleyen yıllarda gönderilecek bir araçla Dünya’ya getirmeyi planlıyordu. Lakin çıkan yeni haberler, bu misyonun kimi sorunlarla karşı karşıya olduğunu gösterdi.

 Yakın vakitte gerçekleştirilen bir toplantıda, NASA’nın görev için daha fazla paraya ihtiyacı olduğu ortaya çıktı. NASA Başkanı Bill Nelson, Mars’tan örnekleri getirecek görev için bu mali yılda 250 milyon dolara daha gereksinimleri olduğunu ekledi. Ayrıyeten 2024’te de 250 milyon dolara daha muhtaçlıklarının olduğunu ekledi.

Birçok araca ihtiyaç duyacak Mars’tan örnek getirme misyonunun 7 milyar dolardan fazla maliyeti olabilir

Mars’tan kayalık örneği getirme görevi, NASA’nın şu ana kadar yaptığı en zorlu misyonlardan biri olacak. NASA ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA) iştirakinde 2028’de başlatılması planlanan görev, Perseverance gezgininin topladığı kayalık örneklerini gezegenimize getirmeyi amaçlayacak. Bunun için de yörünge aracı, iniş aracı, iki helikopter ve bir roket içeren, yani çok büyük bir bütçeye ihtiyaç duyacak bir dizi uzay aracı gerekecek.

İşte bu yüzden de vazifenin epey değerliye patlayacağı bir müddettir vurgulanıyordu. Yapılan kestirimlerde hem NASA’ya hem de ESA’ya en az 7 milyar dolara varan masraf çıkarabileceği belirtilmişti. Bununla birlikte vazifenin gerçek maliyetinin bu varsayımı aşabileceğine dair kaygılar de epey fazlaydı. Zati NASA da yalnızca bu misyonun 2024 bütçesi için 949,3 milyon dolar talep etmişti. Ayrıyeten 2023 yılı için 822,3 milyon dolar alındığını da ekleyelim.

Eğer hakikaten görev için ek para gerekirse NASA’nın bütçesindeki öteki yerlerden destek alması gerekebilir. Bu da diğer vazifeleri etkileme potansiyeline sahip. Ajansın zati bütçe sıkıntılarıyla mücadele ettiğini belirtmek gerek. Bu yüzden Venüs’e araç gönderme görevi olan VERITAS’ın süresiz ertelendiğini görmüştük.

NASA’nın geçtiğimiz günlerde görev için bağımsız bir kurul kurduğunu da belirtmeden geçmemek gerek. Bu heyetin gayesinin ise Mars’tan örnek getirme misyonunun vaktinde ve bütçeye uygun olmasını sağlamak olacağı belirtilmişti. Lakin ne kadar işe yarayacağını sö

Bütçe problemleri nedeniyle misyonun ertelenme ihtimali de var

Bütçe sorunu için bir diğer tahlil ise bu tarihi görevi ertelemek olabilir. SpaceNews’e göre de Nelson’ın toplantıdaki açıklamaları bu türlü bir şeyin mümkün olabileceğini gösteriyor: “Bu maliyetlerin kimilerinden kaçmak mümkün olmayacak ve bir seçim yapmak zorunda kalacağız. Halledebiliriz ama bu, umduğumuz vakitte olmayabilir. Daha uzun bir mühlete yaymak, sorunu çözmeyi sağlayabilir.”

NASA ve insanlık tarihinin en çok önemli görevlerinden olacak bu misyonun nasıl bir yolda ilerleyeceği konusunda şu an için bir şey söylemek mümkün değil. Lakin gelen bilgiler, Mars kayalarının beklenenden daha da geç bir vakitte gezegenimize getirileceğini gösteriyor. Öte yandan bütçe sıkıntılarının 2030 sonları ya da 2040 başlarında yapılması beklenen beşerli Mars misyonlarını etkileyip etkilemeyeceği de merak konusu.