NASA, kendi yolunda giden bir asteroidi ezkaza Mars’a göndermiş olabilir

NASA, 2022 yılında Büyük Giza Piramidi büyüklüğünde bir asteroide rotasını değiştirmek gayesiyle çarpması için bir uzay aracı gönderdi. DART ismi verilen görev başarılı oldu ve uzaydaki objeleri yeniden yönlendirmenin mümkün olduğunu gösterdi. Çok yakın gelecekte gezegenimizi tehdit eden bir sorun belirlenmiş olmasa da, gelecekte asteroitler tarafından yok edilmek istemediğimiz düşünülürse bunun mükemmel bir gelişme olduğu kesin.

Görev, asteroit Dimorphos’u başarılı bir şekilde yönlendirmenin yanı sıra, gevşek bağlı asteroitten çapı 1 ila 7 metre arasında değişen devasa kayalar da fırlattı. Bu kayalar, ortalama saniyede 0,3 metre suratlarıyla ana kayaya göre çok yüksek süratlerde hareket etmiyor lakin bu, Dimorphos’tan kaçış suratına ulaşmaları için kâfi oluyor.

Şimdi bir ekip, asteroitten ayrılan bu 37 nesnenin önümüzdeki 20.000 yıl boyunca takip edeceği yörüngeleri inceledi ve Dünya’nın darbelere karşı güvende olduğunu açıkladı. Ön baskı sunucusu arXiv’de yayınlanan ve şimdi hakem değerlendirmesinden geçmemiş bir makalede araştırmacılar, Dünya’ya en yakın yaklaşımın lakin 2.500 yıl içinde gerçekleşeceğini, lakin kayaların hiçbir zaman 0,02 astronomik üniteden (AU – Dünya ile Güneş arasındaki mesafe) daha yakın olmayacağını buldular.

Mars o kadar şanslı olmayabilir

Ekibin makalesinde Mars için kötü haberler de var: “Sayısal simülasyonlar, sürünün tüm kayalarının önümüzdeki 20 bin yıl içinde Mars’ın yörüngesini birçok sefer geçeceğini gösteriyor. Simüle edilmiş sürü, Hubble Uzay Teleskobu’ndan alınan müşahedeler kullanılarak yakın vakitte keşfedilen ve DART uzay aracının Dimorphos’a çarpması sırasında fırlatılan 37 gerçek kaya setini istatistiksel olarak temsil ediyor. Bundan Ötürü uzun vadeli evrimde meydana gelen yörünge geçişleri nedeniyle birtakım kayaların Mars’a çarpması mümkün.” Bu potansiyel çarpmalar yaklaşık 6.000 yıl içinde iki sefer, 15.000 yıl sonra ise iki sefer daha meydana gelebilir.

Ekip, şayet gezegen ve asteroitlerin yolları kesişirse, kayaların ne tıp bir çarpma tesiri yaratacağını inceledi: “Ortalama gücün yaklaşık 1 MPa olduğu varsayılarak parçalanma durumuna, göktaşı Mars toprağına hava patlamaları oluşturmadan ve Mars atmosferinin onu çok önemli ölçüde yavaşlatamayacak kadar ince olması nedeniyle başlangıçtaki süratten biraz daha düşük bir süratle çarptığında ulaşılır. Bu nedenle bizim durumumuzda yaklaşık 200-300 m çapında küçük, kolay bir çarpma krateri oluşacaktır. Lakin, Dimorphos kayalarının yaklaşık 1 MPa’dan daha düşük bir güce sahip olduğu göz gerisi edilemez. Bu durumda, meteoroidler Mars atmosferinde yere sağlam bir şekilde ulaşmadan parçalanacak ve klasik bir serpilme alanına yol açacak.”

Bu çalışma, NASA’nın asteroitleri Dünya’dan uzaklaştırmak için yaptığı bir test sırasında ezkaza Dünya’ya meteor göndermediğine dair bize teminat vermenin yanı sıra, gezegenimize çarpan kimi meteorların büyük ve küçük asteroitler arasındaki çarpışmalardan kaynaklanabileceğine ve daha küçük kayaları kümelerinden kurtarabileceğine dair daha fazla delil bulunması manasına geliyor.

Makale ön baskı sunucusu arXiv’de yayınlandı.