NASA ve IBM’den Ay için ilk açık kaynaklı yapay zeka modeli

Ay yüzeyine ait onlarca yıllık gözlem verisini tek tek incelemek, bilim insanları için uzun ve zahmetli bir süreç. NASA ve IBM tarafından geliştirilen yeni yapay zeka modeli ise bu yükü azaltmayı hedefliyor. Artemis programını desteklemek amacıyla hazırlanan sistem, Ay araştırmalarına yönelik ilk açık kaynaklı yapay zeka modeli olarak kullanıma sunuldu.

Hugging Face üzerinden erişilebilen model, NASA ile IBM’in 60 yılı aşan iş birliğinin son ürünlerinden biri. Sistem, farklı görev ve araçlardan elde edilen büyük miktardaki Ay verisini ortak bir yapıda analiz ederek araştırmacıların daha hızlı sonuç almasına yardımcı olacak. Modelin geliştirilmesi için dört ayrı Ay görevinde kullanılan dokuz farklı enstrümandan elde edilen on binlerce harita ve görüntü bir araya getirildi. Böylece Ay araştırmalarına yönelik geniş kapsamlı ve açık kaynaklı bir veri seti oluşturuldu.

Yapay zeka modeli, farklı kaynaklardan gelen görüntüleri ve haritaları manuel olarak inceleme ihtiyacını azaltırken geniş ölçekli veri kalıplarını da daha hızlı tespit edebiliyor. Özellikle kraterler, volkanik oluşumlar ve olası buz yatakları gibi yapıların belirlenmesinde kullanılabilecek.

Mevcut yöntemlere göre daha yüksek başarı

NASA ve IBM’in paylaştığı verilere göre model, bazı coğrafi yapıların tespitinde mevcut yöntemlere kıyasla yüzde 23’e varan oranda daha yüksek başarı gösterebiliyor. IBM Araştırma Birimi Kıdemli Yöneticisi Campbell Watson, onlarca yıllık Ay verileri üzerine kurulan sistemin açık kaynak olarak paylaşılmasının bilimsel iş birliği açısından önemli olduğuna dikkat çekiyor. Böylece araştırmacılar kendi modellerini sıfırdan oluşturmak yerine mevcut altyapıyı kullanarak yeni çalışmalar geliştirebilecek.

Açık kaynak yaklaşımı, farklı ülkelerden ve kurumlardan bilim insanlarının aynı temel model üzerinde çalışmasına imkan tanırken Artemis programı kapsamında yürütülen Ay araştırmalarına da ortak bir teknolojik zemin sağlamayı amaçlıyor.