Nepal Sarsıntısı Everest Dağı’nın Yüksekliğini Nasıl 3 Cm Değiştirmiş Olabilir?

7.8 büyüklüğünde yaşanan deprem, Nepal’de binlerce insanın vefatına neden olmuştu. Bu derece şiddetli bir sarsıntı, Everest Dağı’nda da büyük tesirler bıraktı.

Dünya üzerindeki en yüksek zirve olarak bilinen Everest’in uzunluğunu azalttı. Pekala ama nasıl?

2015 yılında Nepal’de meydana gelen büyük zelzele, Everest Dağı üzerinde çok önemli tesirler yarattı.

Bölgedeki kayıplar ve yıkımların yanında pek çok olayı da beraberinde getiren zelzelenin akabinde birçok araştırmacı, bu ikonik dağın yüksekliğinde meydana gelen değişiklikleri incelemeye başlamıştı. Çıkan sonuçlar ise şaşırtan.

İngiltere’deki Leeds Üniversitesi’nden jeofizikçi John Elliott ve diğer uzmanlar, uydu bilgilerini kullanarak bölgedeki değişiklikleri titizlikle tahlil ettiler. Yaptıkları müşahedeler, zelzelenin Everest Dağı’nın yüksekliğini yaklaşık 3 cm azaltmış olabileceğini ortaya koydu.

Ancak bu bulgu, dağın zelzele merkezine olan uzaklığı ve doğal ölçüm yanılgıları nedeniyle katılığı sınırlı bir sonuca bağlıyor.

Nepal ve Hindistan ülkeler, dağın yeni ölçümlerini gerçekleştirmek için çeşitli keşifler de gerçekleştirdi. Hindistan’ın Haydarabad kentinde düzenlenen Jeo-uzamsal Dünya Forumu’nda, Hindistan’ın araştırmacıları dağın yeniden ölçülmesi için efor sarf edildiği biliniyor.

Bu eforlar, GPS ve üçgenleme benzeri çağdaş teknolojilerin yanı sıra klasik müşahede usullerini kullanarak Everest’in yüksekliği hakkında daha kesin ve şimdiki verilere ulaşmayı amaçlıyordu.

Ancak bu süreçte de birtakım zorluklar mevcut.

Özellikle dağların doğal olarak yıllık olarak yükselebileceği bilgisi göz önünde bulundurulmalıyken bu durum, sarsıntının neden olduğu küçük çaplı değişiklikleri belirlemeyi daha da karmaşık hâle getiriyor.

Yapılan araştırmaların sonucu bize gösteriyor ki birtakım yüksek dağlar küçülmüş, sarsıntı merkezine daha yakın olan daha düşük uzunlukta dağların ise yüksekliği artmış. Everest ise sarsıntının gerçekleştiği merkeze uzak olduğu için yüksekliğindeki ölçümde bir yanılgı olabileceği göz önünde bulundurulduğundan kesin bir sonuca varmak zor lakin bulgular bu yönde.

Depremin Everest Dağı’nın yüksekliği üzerinde olası değişikliklere işaret ediyor olsa da bu tesirin kesin boyutu hâlâ bilimsel araştırma ve tartışmaların odağında olduğunun altını çizmek gerek.