Otomobil Lastiklerinde Neden Beyaz Renk Kullanılırdı?

Özellikle mafya kültürünün yaygın olduğu eski vakitleri anlatan sinemalarda epeyce alımlı görünen klasik otomobiller bulunuyor. Söz konusu sinemalar mafya etrafında dönse de bu otomobillerin güzelliğinden en az bir defa bahsedildiğini görürüz. Bugüne baktığımızda da aslında pek bir şey değişmiyor. Hâlâ çok sayıda kişinin hayallerini süsleyen klasik modeller bulunuyor.

Burada elbette en büyük rolü oynayan kısım görünüşleri. Uzun bir yapıda olan bu araçlar, estetik dokunuşlardan geçip alımlı renklerle satışa sunuluyordu. Kısa süre içinde beyaz lastikler pazara girince de çoğu zaman kinden daha cazip hâle geldiler. Pekala lastiklerin beyazla başlayan serüveni nasıl oldu da günümüzdeki siyah renge ulaştı? Gelin birlikte bakalım.

Bildiğimiz şekilde olan ilk otomobillerin üretildiği vakte gidiyoruz:

1900’lerin başı olarak kabaca belirleyebileceğimiz bu devirlerde araba sektörü daha emekleme döneminde bile değildi doğrusu. Onun yerine yeni doğdu diyebiliriz. Araçların menzili azdı ve rahat değillerdi. Bilhassa de (sadece ülkemizde değil, her yerde) yolların durumu, modüllerin çabuk aşınmasına sebep oluyordu.

Bu devirde lastiklerde ise kauçuk kullanılıyordu:

Başlarda bir süre kauçuk karışımıyla ilerlendi. bahsettiğimiz yollar sebebiyle bu lastikler süratli şekilde zarar görüyordu. 

Bu yüzden de çok geçmeden, sağlamlığı artırmak ismine lastik karışımının içine çinko oksit katıldı. 

Bu madde beyaz renkli olunca da lastiklerde sinemalardan alışık olduğumuz parlak beyaz rengi ortaya çıktı. Bu unsurun eklenmesiyle birlikte yol tutuşu artmış oldu. Durum böylelikle evvelki sade kauçukta olduğundan daha iyi hâle geldi. ama bununla birlikte lastikler tamamen parlak beyaz olmuştu.

Elbette sıkıntımız bu değil. Asıl sorun çinko oksit karışımlı lastiklerin pek de uzun ömürlü olmaması:

Bu sebeple de insanları daima masrafa sokan bu lastiklerden kurtulmak için yeni bir metot bulmak gerekiyordu.

Aranan kan, ‘karbon siyahındaymış’

1910’lu yıllarda B.F. Goodrich tarafından lastik karışımına katılan bu madde, lastiği güçlendirmiş ve kullanım ömrünü uzatmıştı. benzer vakitte lastiklerdeki ısı birikiminin denetim altına alınması da bu hususla sağlandı. fakat bununla birlikte lastikler siyaha döndü (yani büyük kısmı).

Lastiklerin yere temas eden kısmı siyah kalırken yanları beyaz bıraktılar: Stil olsun diye değil (en azından başta)

Lastiklerin kullanımını daha verimli hâle getirmek için yapılan bu hesaplı atılım, 1900’lü yılların ortalarına kadar devam ettirildi. O denli ki lastiklerin artık daha uzun ömürlü olması bir yana, araca estetik bir görünüm kazandırdığı da biliniyordu. ama keşke her şey görünüşte kalmasaydı.

İyi de her şey hoş giderken ne oldu bu kenarları beyaz lastiklere?

• Zamanla beyaz alanlar üstteki Corvette üzerinde görebileceğiniz benzeri inceldi

1900’lü yıllar, neredeyse her ülke için zor geçmişti. Savaşlar, kıtlıklar, krizler ve daha kaçları insanlara farklı periyotlarda farklı zorluklar yaşattı. Fiyatların artmasıyla birlikte bu lastiklerin büyüsü de kaybolmaya başladı. Zira daima bakım yapmak gerekiyordu, fiyatları artmıştı ve bu aynıi farklı sebepler yüzünden artık yalnızca Cadillac aynıi lüks araba üreticilerinde görülmeye başladılar.

Hem üretici hem de alıcı için epeyce pahalılardı ve çabuk kirleniyorlardı:

Bunun yanında lastiklerin uzun ve sancılı bir üretim süreci vardı. Üretiminde zaman zaman yanlışlar olduğunda ise araba üreticileri bu lastikleri kabul etmiyor ve lastik üreticileri de zarar ediyordu.

Başta maliyet olmak üzere birçok farklı sebep yüzünden alıcıların ilgisi azaldı. Bu sırada tanıdık bir yüz yükselişe geçti:

Evet, hepimizin aşina olduğu siyah lastiklerden bahsediyoruz. Beyaz kenarlı lastikler kadar bakım gerektirmeyen ve kirlendiğinde onlar kadar kiri belli etmeyen bu lastiklerin paklığı için özel materyaller gerekmiyordu. Bunlara göre beyaz olanlar için birbirinden farklı temizlik gereci edinmek kuraldı.

Yani özetle başta karbon siyahının maliyetinden dolayı siyah lastik sahibi olmak lükstü:

Kelsey Tire

Daha sonra da anlattığımız gibi beyaz lastikler öne geçti ve lüks araçların o havalı görünüşlerine katkı sağladılar. Bu sırada yaşanan kıtlıklar ve krizler sebebiyle de siyah lastikler yükselişe geçti.

Günümüzde hâlâ klasik araçlar üzerinde onlarla karşılaşabilirsiniz. araba üreticileri ellerinde daha güçlü bir formül olmadıkça, yalnızca hoş göründüğü için (ki o da göreceli) daha dayanıksız bir modele dönmeyecektir. Gelişen teknoloji bize bu mevzuda hangi kapıları açacak bakalım. Fikirlerinizi yorum kısmında paylaşabilirsiniz.
Kaynaklar: 1, 2, 3