Otomotiv satış sonrası pazarı sakinlikten çıkamıyor!

Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS), 2024 yılı ikinci çeyrek kesim değerlendirmesini açıkladı. Bölüm temsilcilerinin katıldığı anket çalışmasının sonuçlarına göre, otomotiv satış sonrası pazarındaki sakinlik devam ediyor.

Maliyetler ve nakit akışı sorunu büyüyor

Hem yurt içi satışlar hem de ihracatta geçtiğimiz yılın aynı periyoduna göre düşüş yaşandı. Kesim temsilcileri, gelecek çeyreklerde toparlanma beklentisi içinde olsalar da maliyet baskısı ve nakit akışı sorunları kesim üzerindeki baskıyı sürdürüyor.

Anket sonuçlarına göre yurt içi satışlar 2023 yılının benzer periyoduna kıyasla dolar bazında yüzde 2,67 oranında geriledi. Dağıtıcı üyelerin satışlarında dolar bazında yüzde 3,11 artış görülürken, üretici üyelerde yüzde 11,96 önemli bir düşüş yaşandı. Kesim temsilcileri, 2024 yılının üçüncü çeyreğinde ise toparlanma bekliyor ve yurt içi satışlarda dolar bazında yüzde 2,5 oranında bir artış öngörüyor.

Sektördeki sakinliğe karşın istihdamda görece olumlu bir tablo var. Ankete katılan üyelerin yüzde 31,7’si 2024 yılının ilk çeyreğine göre istihdamını artırdığını belirtirken, yüzde 48,3’ü ise istihdamını koruduğunu ifade etti.

İstihdamını azaltan üyelerin oranı ise sırf yüzde 20 düzeyinde kaldı. Kesim temsilcileri, 2024 ikinci çeyreğinde karşılaştıkları en büyük sorunun yüzde 78,3 ile maliyetlerdeki aşırı artış olduğunu belirtti. İkinci sırada ise yüzde 61,7 ile nakit akışında yaşanan sorunlar yer aldı.

Bu iki çok önemli sorunun yanı sıra iş ve ciro kaybı (yüzde 48,3), kargo maliyeti ile teslimat sorunları (yüzde 40) ve istihdamda yaşanan sorunlar (yüzde 40) kesimin diğer çok önemli kasvetleri olarak sıralandı. Ankete katılanların yüzde 23,3’ü mevzuat değişikliklerini, yüzde 21,7’si de gümrüklerde yaşanan sorunları sektörü olumsuz etkileyen diğer faktörler olarak gösterdi.

Sektördeki sakinlik ve belirsizlikler, yatırım iştahını da olumsuz etkiliyor. Anket sonuçlarına göre, önümüzdeki üç ayda yeni yatırım yapmayı planlayan üyelerin oranı yüzde 20 ile son periyodun en düşük düzeyinde kaldı. Üretici üyeler arasında yatırım yapmayı planlayanların oranı yüzde 13’e kadar geriledi. Dağıtıcı üyelerde ise bu oran yüzde 24,3 düzeyinde.

Üreticilerin 2024 ikinci çeyrek kapasite kullanım oranı ortalaması yüzde 75,22 olarak gerçekleşti. Bu oran, 2024’ün ilk çeyreğinde yüzde 77,33 düzeyindeydi. Yılın ikinci çeyreğinde üyelerin üretimi 2023 yılının benzeyençeyreğine göre yüzde 2,17 oranında azaldı. İhracat tarafında da olumsuz bir tablo hakim. 2024 ikinci çeyrekte üyelerin ihracatı, 2023’ün benzer periyoduna göre dolar bazında yüzde 1,3 oranında geriledi.

OSS Derneği Başkanı Ali Özçete, değerlendirmesinde tüketici taleplerindeki daralmanın beklentileri aştığını ve bunun dal paydaşlarını huzursuz ettiğini belirtti. Nakit akışı problemlerinin da tahsilat sorunlarını artırdığını ifade eden Özçete, kapasite kullanım oranlarındaki düşüşün geleceğe yönelik dertleri artırdığını söyledi.

Özçete, “Kısa ve orta vadede tablolar karamsar olsa da sıfır araç satışlarında gerçekleşen pozitif oran uzun vade beklentilerini güçlü tutmaktadır” diyerek dalın geleceğine dair umudunu koruduğunu belirtti. Ayrıyeten, döviz kurlarındaki stabilizasyon ve yedek kesim fiyatlarındaki dengelenmenin, enflasyonla mücadelede olumlu sinyaller verdiğini ifade etti.