Pentagon anlaşması tartışma yarattı: OpenAI detayları ilk kez açıkladı

OpenAI, ABD Savunma Bakanlığı ile yaptığı anlaşmaya ilişkin daha fazla ayrıntı paylaştı. CEO Sam Altman’ın kendi ifadesiyle anlaşma “kesinlikle aceleye geldi” ve “görüntü iyi durmuyor.” Geçtiğimiz cuma günü Anthropic ile Pentagon arasındaki müzakereler sonuçsuz kalınca, ABD Başkanı Donald Trump federal kurumlara altı aylık bir geçiş sürecinin ardından Anthropic teknolojisinin kullanımını durdurma talimatı verdi. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise şirketi tedarik zinciri riski olarak nitelendirdi.

Bu gelişmenin hemen ardından OpenAI, modellerinin gizli ortamlarda kullanılmasına yönelik kendi anlaşmasına vardığını duyurdu. Anthropic, teknolojisinin tam otonom silah sistemlerinde veya kitlesel yurtiçi gözetimde kullanılmasına karşı net sınırlar çizdiğini açıklamıştı. Altman da OpenAI için benzer kırmızı çizgilerin geçerli olduğunu söyledi. Ancak ortada doğal olarak bazı sorular vardı: OpenAI gerçekten güvenlik sınırlarını koruyor muydu? Anthropic anlaşamazken OpenAI nasıl anlaşma sağlayabildi?

OpenAI’den üç net yasak

OpenAI yöneticileri sosyal medyada anlaşmayı savunurken şirket, yaklaşımını detaylandıran bir blog yazısı da yayımladı. Yazıda OpenAI modellerinin kullanılamayacağı üç alan açıkça belirtildi: kitlesel yurt içi gözetim, ptonom silah sistemleri ve yüksek riskli otomatik karar mekanizmaları (örneğin sosyal kredi benzeri sistemler).

Şirket, bazı yapay zeka firmalarının ulusal güvenlik projelerinde güvenlik bariyerlerini azalttığını veya kaldırdığını, bunun yerine yalnızca kullanım politikalarına dayandığını öne sürdü. OpenAI ise Pentagon anlaşmasının kırmızı çizgileri “daha kapsamlı ve çok katmanlı bir yaklaşımla” koruduğunu savundu.

Blog yazısında şu ifadelere yer verildi: “Güvenlik mimarimiz üzerinde tam takdir yetkimizi koruyoruz. Modellerimizi bulut tabanlı API aracılığıyla sunuyoruz. Güvenlik onayına sahip OpenAI personeli sürece dahil. Ayrıca güçlü sözleşmesel güvencelerimiz var. Tüm bunlar ABD yasalarındaki mevcut güçlü korumalara ek.”

Şirket ayrıca, “Anthropic’in bu anlaşmaya neden varamadığını bilmiyoruz ve onların da daha fazla laboratuvarın da bu yaklaşımı değerlendirmesini umuyoruz” dedi.

Gözetim tartışması büyüyor

Blog yazısının ardından Techdirt yazarı Mike Masnick, anlaşmanın “kesinlikle yurt içi gözetimi mümkün kıldığını” öne sürdü. Gerekçe olarak ise özel verilerin Executive Order 12333’e ve diğer yasal düzenlemelere uygun şekilde toplanacağının belirtilmesini gösterdi. Masnick’e göre söz konusu başkanlık kararnamesi, ABD Ulusal Güvenlik Ajansı’nın yurt dışındaki iletişim hatlarına erişerek ABD vatandaşlarına ait verileri de içeren iletişimleri toplamasına imkan tanıyor ve bu sayede yurt içi gözetimin üzerini örtüyor.

OpenAI’nin ulusal güvenlik ortaklıklarından sorumlu yöneticisi Katrina Mulligan ise LinkedIn paylaşımında sözleşme diline yönelik eleştirilerin yanlış varsayımlara dayandığını savundu. Mulligan’a göre tartışmalar, Amerikalılar ile kitlesel yurtiçi gözetim veya otonom silah kullanımı arasında duran tek şeyin “Savunma Bakanlığı ile yapılan tek bir sözleşmedeki tek bir kullanım politikası maddesi” olduğu varsayımına dayanıyor.

“Bu işler böyle yürümüyor” diyen Mulligan, dağıtım mimarisinin sözleşme metninden daha belirleyici olduğunu ifade etti. “Dağıtımı bulut API ile sınırlandırarak modellerimizin silah sistemlerine, sensörlere veya diğer operasyonel donanımlara doğrudan entegre edilmesini engelleyebiliyoruz.” Burada kastedilen, OpenAI modellerine yalnızca uzaktan API erişimi sağlanması ve doğrudan savunma altyapısına gömülü şekilde çalışmaması.

Altman: “Ya deha görüneceğiz ya da aceleci”

Sam Altman, X platformunda da soruları yanıtladı. Anlaşmanın aceleye geldiğini ve ciddi bir geri tepme yarattığını kabul etti. Öyle ki cumartesi günü Anthropic’in Claude adlı yapay zeka sistemi, Apple App Store’da OpenAI’nin ChatGPT uygulamasını geride bıraktı. Peki neden böyle bir adım atıldı?

Altman bu soruya şu yanıtı verdi: “Gerilimi düşürmek istedik ve sunulan anlaşmanın iyi olduğunu düşündük. Eğer haklıysak ve bu adım Savunma Bakanlığı ile sektör arasında tansiyonu düşürürse, sektöre yardımcı olmak için bedel ödeyen ve doğru hamleyi yapan bir şirket olarak görüleceğiz. Aksi halde aceleci ve dikkatsiz olmakla eleştirilmeye devam edeceğiz.”

Pentagon ile yapılan bu anlaşma yalnızca iki şirket arasındaki bir rekabet meselesi değil. Aynı zamanda yapay zekanın savunma alanındaki rolü, güvenlik sınırları ve devlet ile teknoloji şirketleri arasındaki güç dengesi açısından da yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Tartışmanın daha uzun süre gündemde kalması bekleniyor.