Sıfır Otomobil Kokusu Neden Olur, Ziyanlı mı? Neden Sevilir?

Şimdilerde hiç olmadığı kadar zorlaşmış olsa da hepimiz, hayatımızda en az bir defa sıfır araba kokusunu içimize çekmişizdir. Evet, şu an burnunuzun ucunda hissettiğiniz o kokudan bahsediyoruz. Eşsizdir, anlatmaya sözler yetmez ama bilhassa de araba tutkunlarını mest eder. Üstelik kimi şirketler işi o kadar ileri bir noktaya taşımıştır ki sıfır otomobil kokusunun oda parfümleri üretilmiştir. 

Peki bu kokunun nedenini hiç merak etmiş miydiniz? Marka fark etmeksizin neredeyse tüm sıfır otomobillerde duyacağınız o kokunun çok önemli sebepleri bulunuyor. Bilhassa de sıfır otomobil kokusuna hayran olan okurlarımızın bu içeriği dikkatle okumasında fayda var. Hazırsanız, o efsane kokuyu irdelemeye başlayalım.

Sıfır otomobiller neden kokar?

Sıfır model bir araba, aslında daha birkaç hafta, tahminen de birkaç ay önce üretilmiştir. Fabrika çalışanları metrelerce kumaş kullanarak kaplamaları oluşturmuş, bunları plastik diğer kaplama materyallerine yapıştırmışlardır. Tabii bir aracın içine yerleştirilen tüm bu gereçler, muhakkak kimyasallar içermektedir.

İşte bu kimyasallar (VOC olarak da anılırlar), zaman içerisinde yapıştırıcı, ahşap yahut plastik kaplama ya da kumaştan salınmaya başlar. İşte bu karmaşık denklemin sonucunda ortaya çıkan şey, sıfır otomobil kokusudur. Aslında bir koltuk grubunun, ahşap dolabın ya da buzdolabının kokması ile sıfır otomobilin kokması tam olarak aynı nedenden kaynaklıdır.

Bazı durumlarda daha fazla hissedilir.

Sıfır otomobillerdeki koku, çoğu zaman düzeyde hissedilmez. Bunun epey kolay bir sebebi vardır: Sıcaklık. Sıcaklık ne kadar yükselirse ve araba bu yüksek sıcaklığa ne kadar fazla maruz kalırsa, hissedilen kokunun sertliği de o kadar artacaktır.

Bunun nedeni, gaz çıkışı ile sıcaklığın doğru orantıya sahip olmasıdır. Ortam ısındıkça gaz salınımı artacak, bu da ortamda hissedilen kokunun keskinleşmesine neden olacaktır.

Sıfır otomobil kokusu neden sevilir?

ABD merkezli bir şirket olan 12.29 da sıfır otomobil kokularıyla ilgili araştırma yapan kurumlardan bir adedidir. Yapılan araştırmalar, sıfır otomobil kokusunun sevilmesinin altında yatan şeyin psikoloji olduğunu ifade ediyor. Dawn Goldworm, bu olayı şöyle açıklıyor: Yeni olan herhangi bir şeyin kokusu hakkında hakikaten farklı olan şey … Genellikle gurur ve muvaffakiyet duygusunu hissettirmesidir.

Peki, sağlık açısından riski var mıdır?

Bu sorunun karşılığı ne yazık ki evet. 2000’li yılların başından beri yapılan araştırmalar, sıfır otomobil kokusuna yol açan kimyasalların sağlık için bir risk oluşturduğunu ortaya koymuştur. Bu bağlamda; baş dönmesi ya da nefes darlığı bazı sağlık sorunları, sıfır otomobil kokusuyla direkt alakalı olabilir.

1969 yılından beri kâr amaçladığı gütmeyen bir kuruluş olarak hizmet veren Ecology Center, 2011-2012 döneminde piyasaya sürülen ve o devirlerde “en popüler” olarak anılan 200 sıfır araba üzerinde bir araştırma yaptı.

Yapılan bu araştırmada direksiyon simidi, kolçaklar ve koltuklar gibi araçların iç kısmını oluşturan neredeyse her gereçte gaz salınımı olduğu tespit edildi. Olay o denli bir noktadaydı ki bir otomobilin içerisinde kokuya neden olan en az 275 çeşit kimyasal vardı.

Üstelik bu kimyasallar arasında insan sağlığı için kritik düzeyde riskli olan maddeler de vardı. Kurşun, klor, birtakım ağır metaller, PVC ve brom bunlardan bazılarıydı. Pekala insanların bu kimyasallara maruz kalmasının ne riskleri bulunuyordu?

Sıfır otomobil kokusunun yol açabileceği rahatsızlıklar:

Bilim beşerlerine göre sıfır otomobil kokusuna haddinden fazla maruz kalmak; tiroit rahatsızlıklarına, öğrenme ve hafıza sorunlarına, doğurganlığın düşmesine, karaciğer, testis ya da böbrek ile kan hastalıklarına neden olabilirdi.

O yıllarda yapılan araştırmaya göre sıfır otomobil kokusu “en sağlıklı” olan araba, 2012 Honda Civic olarak kayıtlara geçmişti. En sıhhatsiz araba ise 2012 model Mitsubishi Outlander Sport’tu.

Otomotiv üreticileri, sıfır otomobil kokusuyla ilgili farklı adımlar attılar.

Teknolojinin geldiği son nokta, insan sıhhatinin korunmasına yardımcı olmuş durumda. O denli ki otomotiv üreticileri, artık daha az ziyanlı bileşenlerin bulunduğu kaplamalar kullanarak, sıfır otomobil kokusunun sağlık risklerini gidermeye başladılar.

Nissan aynıi kimi markalar, kokuyu herkesin seveceği şekilde tutabilmek için özel bir “koklama ekibi” bile çalıştırıyor. Ford ise otomobil kokusunun sevilmediği Çin ülkelerde ise kokuyu yok eden teşebbüslerde bulundu.

Nissan’ın, sıfır otomobil kokusunu sağlamak için ne kadar uğraştığını görmek isterseniz, aşağıdaki görüntüyü izleyebilirsiniz.