Yapay zeka projelerinde “dijital borç” engeli

Yapay zeka teknolojilerine yönelik küresel yatırımlar hız kesmeden devam ederken, bu alandaki harcamaların somut bir değere dönüşüp dönüşmeyeceği tartışılıyor. IAS tarafından yapılan analizler, yalnızca gelişmiş algoritmalara odaklanmanın yeterli olmadığını; verinin niteliği ve sistem mimarisinin sağlamlığının başarının anahtarı olduğunu gösteriyor.

Şirketlerin teknoloji bütçeleri artmasına rağmen, geçmişten gelen yapısal sorunlar yeni projelerin verimliliğini kısıtlamış durumda. “Dijital borç” olarak tanımlanan bu durum; birbirine entegre olmayan platformlar, veri siloları ve eski kod yapılarından kaynaklanıyor. IAS CTO’su Bahtiyar Tan, sistemlerin birbiriyle konuşamadığı bir ortamda yapay zeka katmanı eklemenin sürdürülebilir bir yapı oluşturmayacağını belirtiyor. Tan’a göre, temeli zayıf olan projeler dışarıdan güçlü görünse de içten içe kurumsal çevikliği azaltıyor.

Araştırma verileri de bu durumu destekler nitelikte. Teknik borçların kurumsal teknoloji bilançolarının yaklaşık yüzde 40’ını oluşturduğu tahmin ediliyor. Düşük veri kalitesi ve dağınık sistemlerin şirketlere maliyeti yıllık milyonlarca doları buluyor. Bu tablo, yapay zekaya ayrılan fonların tek başına dönüşüm için yeterli olmadığını, altyapı hazırlığının şart olduğunu kanıtlıyor.

Sürdürülebilir başarı için dijital omurga vurgusu

Yapay zekayı tekil bir yatırım olarak görmekten vazgeçmek gerekiyor. IAS, bu teknolojinin kurumun tamamına yayılan sağlam bir dijital omurga üzerinde yükselmesi gerektiğine inanıyor. CEO’ların büyük bir bölümü 2026 yılında da yatırımlarını sürdürme niyetinde olsa da, plansız atılan adımlar mevcut karmaşıklığı daha da derinleştirebilir.

Bahtiyar Tan, dönüşümün sadece hız odaklı değil, mimari bir farkındalıkla yönetilmesi gerektiğini savunuyor. Kurumların teknoloji yatırımlarının stratejik bir varlık mı yoksa yönetilmesi zor bir yüke mi dönüşeceği, bugün atılan altyapı adımlarına bağlı kalıyor. Planlı bir yaklaşım benimsemeyen şirketler, yapay zekadan bekledikleri rekabet avantajını elde etmekte zorlanabilir.