Şirketler neden çalışanlarını tamamen yapay zekâ ile değiştiremiyor?

Johns Hopkins Üniversitesi’nde görev yapan uygulamalı ekonomi profesörü Steve Hanke, yapay zekâ hakkındaki yaygın görüşlerin çoğuna katılmıyor. Hanke, hem aşırı iyimser hem de aşırı karamsar senaryoların gerçeği yansıtmadığını düşünüyor.

Son yıllarda yapay zekâ nedeniyle doğrudan ya da dolaylı olarak binlerce kişi işini kaybetti. Buna rağmen Hanke, şirketlerin tüm çalışanlarını işten çıkarıp yerlerine yapay zekâ sistemleri koymasının mümkün olmadığını söylüyor. Bunun nedeni ise teknoloji değil, maliyet.

Yapay zekâ insanlardan daha pahalı olabilir

Hanke’ye göre şirketler, tüm çalışanlarını yapay zekâ ile değiştirdiğinde daha düşük değil, daha yüksek maliyetle karşılaşabilir.

Ekonomist, yapay zekânın ücretsiz ya da çok düşük maliyetle çalışacağı yönündeki beklentileri de gerçekçi bulmuyor. Ona göre bu sistemlerin çalışması ciddi altyapı ve sürekli yatırım gerektiriyor.

En büyük yük su, elektrik ve donanım

Hanke, yapay zekânın çok fazla kaynak tükettiğini vurguluyor. Sistemlerin çalışması için yüksek miktarda elektrik, su ve güçlü donanımlar gerekiyor. Bu yüzden yapay zekâ, geliştirildikten sonra neredeyse ücretsiz çalışan klasik yazılımlarla aynı kategoriye girmiyor.

Profesöre göre birçok kişi yapay zekâyı sıradan yazılımlarla karşılaştırıyor. Ancak klasik yazılımlar geliştirildikten sonra kullanıcıya ek maliyet oluşturmazken, yapay zekâ sistemleri çalıştığı sürece sürekli kaynak tüketmeye devam ediyor.

Yapay zekâ balonunun kaderini maliyet belirleyecek

Hanke, yapay zekâ yatırımlarının geleceğini de bu maliyetlerin belirleyeceğini düşünüyor. Ona göre sektörün yönünü, yapay zekânın tükettiği sınırlı kaynakların maliyeti belirleyecek.

Bu görüş, Nvidia CEO’su Jensen Huang gibi sektörün önde gelen isimlerinden ayrılıyor. Huang, zaman içinde verimliliğin artacağını ve yapay zekâ donanımlarının işletme maliyetlerinin düşeceğini savunuyor.

Şirketler yüz milyarlarca dolar harcıyor

Yapay zekâ ve bu alandaki altyapı yatırımları için bugün yüz milyarlarca dolar harcanıyor.

Google ve Tesla, yapay zekâ yatırımları nedeniyle büyük harcamalar yapan şirketler arasında yer alıyor. Google’ın halka açılmasından bu yana ilk kez negatif nakit akışı açıklamasında bu yatırımların önemli payı olduğu belirtiliyor.

SoftBank’ın kurucusu Masayoshi Son ise temmuz ayında yaptığı açıklamada, 2040 yılına kadar yapay zekânın toplum genelinde kullanılabilmesi için her yıl yaklaşık 5 trilyon dolar yatırım gerekebileceğini söyledi. Buna rağmen Son, ortada bir yapay zekâ balonu olmadığını savundu.

Adata Yönetim Kurulu Başkanı Chen Li-bai de yapay zekâ balonunun en erken 2040 veya 2050 yıllarında tartışılabileceğini ifade etti.

Musk farklı düşünüyor

Elon Musk ise çok daha farklı bir tablo çiziyor. Musk, yapay zekânın önümüzdeki 10 ila 20 yıl içinde işlerin büyük bölümünü üstleneceğini ve insanların devlet tarafından sağlanacak yüksek temel gelirle yaşayacağını öne sürüyor. Bu nedenle emeklilik için para biriktirmenin anlamını yitireceğini savunuyor.

Bazı şirketler çalışanlarını geri alıyor

Son dönemde yaşanan bazı gelişmeler ise Hanke’nin görüşlerini destekliyor.

Ford ve Klarna gibi şirketler, işten çıkardıkları bazı çalışanları yeniden işe almaya başladı. Şirketlerin kullandığı yapay zekâ sistemlerinin beklenen performansı göstermediği ifade ediliyor.

Haziran ayında yayımlanan çeşitli araştırmalar da benzer bir tablo ortaya koydu. Araştırmalara göre bazı işverenler, yapay zekânın sağlayacağı verimlilik ve maliyet avantajını olduğundan fazla hesapladı. Bu nedenle kaldırılan bazı pozisyonlar yeniden açıldı ya da şirketler aldıkları karardan pişmanlık duydu.