Souls-like Oyun Nedir, Nasıl Ortaya Çıktı?

Elbet ki, Elden Ring’in oyun dünyası için yeni bir dönüm noktası yarattığını söylesek yanlış olmaz. İlk inceleme puanları gelmeye başladığında 97 Metacritic ortalamasını bile gören oyun; içerisinde barındırdığı başarılı sanat tasarımı, tatminkar keşif sistemi, keyifli oynanışı ve atmosferiyle birçok oyuncuyu cezbetmeyi başardı.

Bizler de; Elden Ring’in arkasında yatan ‘Souls-like’ çeşidinin doğuşunu, bu çeşidin neden bu kadar çok sevildiğini ve oyun dünyası üzerindeki tesirini uzun uzun anlattığımız bir yazı hazırladık. Ayrıyeten, tipe aşina olmayan bir oyuncu olsanız bile; bu yazıdan sonra bir talih daha vermeyi gözden geçirmeyi düşünübebilirsiniz. O hâlde, gelin yazımıza geçelim.

Souls-like çeşidi hakkında en çok merak edilenler:

Zorluğuyla ün salan bir konsept: Souls-like nedir?

Yazımızın geri kalanında, her ne kadar bu çeşidi ayrıntılı bir şekilde açıklıyor olsak da; tipi hiç duymamış olan kullanıcılarımız için minik bir özet geçmek istedik. ‘Souls-like’, Hidetaka Miyazaki eşliğinde, FromSoftware tarafından oluşturulmuş bir oyun tipi. Demon’s Souls’un akabinde ilk Dark Souls’un piyasaya sürülmesi ile birlikte sıkça isminden söz ettiren bu tıp, aslında ‘Souls-gibi’ manasını taşıyor.

‘Souls-like’; direkt bir öykü anlatımı barındırmayan, karanlık bir fantastik kozmosta geçen zorlu aksiyon – rol yapma oyunlarını isimlendiren bir oyun cinsidir. Bu çeşit, kendi içerisinde özgün bir kayıt sistemi barındırır ve oyuncular bu kayıt noktalarıyla etkileşime geçebilir. Oyuncu öldüğünde ya da bir kayıt noktasıyla etkileşime geçtiğinde, oyun içerisindeki birçok düşman ve çevre ayrıntısı yeniden doğar. Örneğin; Bir kaleye girmeden önce kesmiş olduğunuz kolay bir düşman ya da zor bela üstesinden geldiğiniz bir tuzak. Bu çeşit, epey zorlu bir tecrübe vaat eder ve herhangi bir zorluk seçeneği sunmaz. Bilhassa, ‘Boss’ dediğimiz birbirinden heyecanlı ve zor düşman dövüşleriyle öne çıkar.

Başarısızlıktan doğan bir muvaffakiyet: Souls-like tipi nasıl ortaya çıktı?

‘Souls-like’ çeşidinin isim atası olarak isimlendirebileceğimiz Demon’s Souls, 5 Şubat 2009 tarihinde yalnızca Japonya’da piyasaya sürüldü. Oyunu başarısız bir proje olarak isimlendiren Sony, FromSoftware tarafından geliştirilen oyunu Japonya’nın dışına sunmaktan çekinmiş ve yalnızca Japonya’da piyasaya sürmüştü. Hayli başarısız bir çıkış süreci gerçekleştiren Demon’s Souls, herhangi bir satış başarısı yakalayamamış ve oyuncuların pek fazla umursamadığı bir üretim olarak yer edinmişti.fakat sonrasında, işler değişti.

Bir evvelki kıssaya devam etmeden önce, Sony’de dâhil olmak üzere; neden birçok kişinin Demon’s Souls’a ‘’Başarısız bir proje’’ gözüyle baktığına değinelim. Karanlık bir fantastik kozmosta geçmesi planlanan bu üretim, aslında günümüzce isimlendirdiğimiz ‘Souls-like’ bir oyun değildi. Geliştirme süreci epeyce külfette olan ve herkes tarafından başarısızlık abidesi olarak hor görülen bu proje, Hidetaka Miyazaki’nin başa geçmesiyle birlikte esaslı değişikliklere gitti.

2004’lü yıllarda FromSoftware’de çalışmaya başlayan genç Miyazaki, stüdyonun geliştirmekte olduğu bir diğer oyunun berbat gidişatından haberdar olmuş ve projenin başında yer almak istediğini ifade ederek, oyun dünyasının bahtını değiştiren bir sürece imza atmış oldu. Herkesin ‘Hayal kırıklığı’ olarak isimlendirdiği projenin başına geçen genç Miyazaki, oyun içerisinde esaslı değişiklikler yaparak, kendi planlamış olduğu bir biçime getirmeyi başarmıştı. Demon’s Souls olarak piyasaya sürülen bu oyun, Sony ve oyunu test eden birçok kişi tarafından başarısız olarak görülse de; dünyanın geri kalanı, bu bakış açısına sahip değildi.

Demon’s Souls, yalnızca Japonya’da piyasaya sürüldükten sonra; FromSoftware, oyunun Avrupa ve Kuzey Amerika’da yayımlanması için Bandai Namco ve Atlus ile anlaştı. Dünyanın geri kalanı için yeni yayıncılarını bulan Demon’s Souls, büyük bir ilgiyle karşılandı. Japonya’daki başarısız satış sayılarını kısa sürede katlamayı başaran oyun, kendine has zorluğu ve şekliyle ün salarak, oyuncular içerisinde bir yer edinmeyi başardı. Sony, büyük bir kusur yaptığını kabul etti. Bu sırada; FromSoftware, Bandai Namco ile Hidetaka Miyazaki eşliğinde ‘Dark Souls’u yaratmak için anlaşmıştı bile. Ve; oyun dünyasında büyük ses getiren, birçok oyuna ilham olan, kendi tipini yaratan, ‘Souls-like’ dediğimiz çeşit doğmuş oldu.

Yalnızca zorluğuyla değil, her şeyiyle: Buna benzer neden seviliyor?

Zorluğuyla nam salan bu çeşit, birçok oyuncunun başlamaya çekindiği ve kendisine ‘’Ben bu zorluğa sabredebilir miyim ki?’’ sorusunu sorduğu bir nokta. Sanılanın tersine, ‘Souls-like’ oyunlar; yalnızca zorluğuyla değil, kendisine has olan birçok şey ile öne çıkıyor ve bu yüzden seviliyor. Souls oyuncuları, birer mazoşist değil ve bu oyunları eğlenmek için oynuyorlar.

‘Souls-like’ bir oyun; kendisine has karanlık bir kozmosa ve atmosfere sahiptir. Bu karanlık kozmosta geçecek olan oyun, herhangi bir şekilde direkt öykü anlatımına sahip olmaz. Hep bir sır perdesi ortalar ve oyuncunun bu öyküyü araştırarak keşfetmesini bekler. Yani öyküyü oyun size sunmaz, siz öyküye gidersiniz. Mutlu son görmek istiyorsanız, yanlış yerdesiniz. ‘Souls-like’ oyunlar acımasızdır. Yanılgıyı affetmez, cezalandırır. Kasvetli bir atmosferde, daima olarak tetiktesinizdir. Oyunun en sevilen yanlarından bir tanesi de işte budur. Oyuncuyu daima olarak ‘Tetikte olma’ hissine başarılı bir şekilde sokabildiği için, her yeri kolaçan eder ve heyecan dolu bir tecrübe yaşarsınız.

Karşınıza çıkacak olan hiçbir düşmanı küçümsememeniz gerekir. ‘Souls-like’ bir oyun acımasızdır, düşmanlar da o denli. ‘Boss’ olarak isimlendirdiğimiz büyük düşmanlar, bir Souls oyununun en eşsiz olduğu noktalardan bir adedidir. Bu ‘Bosslar’ ihtimamla tasarlanmış olup, epeyce zorlu çabalar sunmayı hedeflemektedirler. Şayet siz, bir oyuncu olarak bu düşmanlara herhangi bir stratejiniz olmadan direkt saldırmayı denerseniz, muhtemelen bu düşman sebebiyle oyundan nefret edebilirsiniz.

Bir ‘Souls-like’ oyunun kilit noktası, ‘Düşmanın gibi düşün’ cümlesidir. Çok güçlü bir ‘Boss’ ile karşılaştığınızda, bu düşman sizi tahminen üç defa, tahminen beş, tahminen de dokuz kez kesebilir. Burada çok önemli olan, sizin her müsabakaya daha güçlü bir şekilde çıkıyor olmanızdır. Yavaş yavaş düşmanınız düşünmeye başlar, onun hareketlerini ezberler ve kapasitesini açığa çıkarırsınız. Bu sayede, hangi durumlarda ne yapabileceğini çok iyi bir şekilde anlar ve karşılık vermeyi öğrenirsiniz. Onca denemeden sonra o düşmanı alt etmeyi başardığınızda ise, eşsiz bir tatminkârlık duygusu ile bire bir kalmanın keyfini sürebilirsiniz.

Bahsedebileceğimiz bir diğer çok önemli nokta ise, vuruş hissi. FromSoftware, bu bahiste nitekim başarılı bir şirket diyebiliriz. ‘Souls-like’ oyunlar içerisinde yer alan vuruş hissi ve birçok silahın kendine has bir oynanış sistemine sahip olması; çeşidi en zevkli kılan etkenlerden birkaç adedini oluşturuyor. İsteyene kılıç-kalkan, isteyene bıçak, isteyene de büyücülük dâhil olmak üzere birçok farklı seçenek mevcut. Bu sayede oyuncular kendi özgün oynanış stillerini keşfedip, oyun tecrübelerini bu usule göre inşa edebiliyorlar.

Son olarak da, Elden Ring ile birlikte doruğa taşınmış olan ‘Keşif hissiyatından’ bahsedelim. Souls oyunları, genel itibariyle derin bir keşif sistemi barındıran oyunlardır. Elden Ring ile birlikte açık dünya bir Souls-like tecrübesi vaat eden FromSoftware, bu vaadini o kadar başarılı bir şekilde gerçekleştirdi ki; çeşidin diğer oyunlarına göre, çok önemli bir satış başarısı yakalamayı başardı. Oyuncunun elinden herhangi bir şekilde tutmayan ve ‘’Tamamen kendin keşfet’’ mantığını benimseyen Elden Ring; birbirinden hoş görüntüleri, ödüllendirici ve ilgi cazibeli yerleri da dâhil olmak üzere, tipi, keşif duygusu konusunda tepelerde oynuyor desek yeridir.

Özenilen yeni bir çeşit: Oyun dünyası nasıl etkilendi?

‘Souls-like’ın ilerlemekte olan başarısı, birçok büyük/küçük şirkete de ilham oldu. Kimi üretimciler, direkt olarak tipe kendi şekillerini yansıtırken, kimi üretimciler da çeşidin içerisinde beğenmiş oldukları mekanikleri kullanarak karşımıza çıktı. Nioh, Lords of the Fallen, The Surge ve Salt and Sanctuary gibi üretimler kendi Souls tecrübelerini yaratırken; Star Wars Jedi: Fallen Order gibi oyunlarda da birçok Souls mekaniğine yer verildiğine hep birlikte şahit olduk.

‘Rogue-like’ ve ‘Metroidvania’ benzeri oyun dalına ilham olmaya devam eden ‘Souls-like’ çeşidi, Elden Ring ile birlikte birçok farklı yapımcıya da ilham olabilir. Bilhassa açık dünya tarafındaki keşif hissiyatı ve oyuncuya sunmuş olduğu hürlük ile de öne çıkan Elden Ring, önümüzdeki yıllarda tesirini bizlere gösterecektir. Böylece, ‘Souls-like’ cinsinin derinliklerine inmiş olduğumuz yazımızın sonuna geldik. Pekala sizler bu tipi keşfettiniz mi?