SpaceX’in Teksas’taki Starbase üssü, Starship V3 roketinin tarihi fırlatma hazırlığı sırasında yaşanan ölümlü kazayla sarsıldı. Yüksekten düşerek hayatını kaybeden işçinin ardından resmi kurumlar soruşturma başlatırken, tesisin tehlikeli iş güvenliği geçmişi yeniden gündeme oturdu.

SpaceX’in Teksas eyaletinde yer alan Starbase üssü, tarihi bir fırlatma hazırlığı yürütürken üzücü bir gelişmeyle gündeme geldi. İnsanlığı farklı gezegenlere taşımak amacıyla kurulan bu devasa tesiste, cuma günü sabaha karşı yaşanan kazada bir işçi hayatını kaybetti.
Amerika Birleşik Devletleri İş Sağlığı ve Güvenliği İdaresi OSHA olayla ilgili geniş çaplı bir inceleme başlattı. Yaşanan bu ölümcül kaza, şirketin iş güvenliği standartlarına yönelik eleştirileri yeniden alevlendirdi. Üstelik bu trajik kayıp, Ay ve Mars görevleri için kritik önem taşıyan Starship roketinin en gelişmiş versiyonu olan V3 modelinin ilk uçuş hazırlıkları sırasında gerçekleşti.
Yerel kaynakların aktardığı bilgilere göre kaza, cuma günü sabaha karşı saat 04.00 sularında gerçekleşti. Yetkililer yaşamını yitiren çalışanın kimlik bilgilerini henüz kamuoyuyla paylaşmış değil. Ancak görgü tanıklarının ifadeleri, bu kişinin taşeron bir firmada görev yaptığını ve yüksekten düşerek can verdiğini ortaya koyuyor. Olayın meydana geldiği Starbase, yalnızca bir fırlatma merkezi olmanın ötesinde anlamlara sahip. Bölge, geçtiğimiz yıl mayıs ayında resmi olarak kurulan ABD’nin en yeni şehirlerinden biri konumunda. Dünyanın en büyük ve en güçlü roketi unvanına sahip olan 122 metrelik Starship’in tüm üretim, test ve uçuş süreçleri bu özel merkezden idare ediliyor.
Ertelenen uçuşlar ve tesisin geçmişindeki karanlık tablo
Üsteki mühendisler bir süredir yoğun bir mesai harcıyor. Ekip, Nisan 2023 döneminden bu yana toplamda 11 kez fırlatılan Starship’in, derin uzay yolculukları için tasarlanan daha güçlü V3 versiyonunu gökyüzüyle buluşturmak istiyor. Aslında bu önemli uçuşun planlanan tarihi 19 Mayıs’tı. Ancak SpaceX, yörünge altı uçuş takvimini son birkaç gün içerisinde iki kez erteleyerek perşembe akşamına çekti. Şirket bu takvim değişikliklerinin teknik nedenleri hakkında sessiz kalmayı tercih etti. Aynı sessizlik, cuma günü yaşanan iş kazası için de geçerliliğini koruyor.
Bu ölümcül kaza, Starbase üssünün iş güvenliği geçmişini bir kez daha tartışmaya açtı. Resmi veriler incelendiğinde, bu tesisin SpaceX’e ait diğer tüm merkezler arasında en yüksek işçi yaralanma oranına sahip yer olduğu görülüyor. Tesis; roket üreten benzer firmaların ortalamasından neredeyse 6 kat, genel havacılık sektöründen ise yaklaşık 3 kat daha fazla yaralanma oranına sahip. Şirketin verileri kamuoyuyla paylaşmaya başladığı 2019 yılından bu yana bu riskli tablo maalesef değişmedi.
Şirket yalnızca bu kazayla değil, farklı yasal süreçlerle de mücadele ediyor. SpaceX şu günlerde, Teksas’taki diğer test merkezine yakıt taşırken sıvı metan patlaması nedeniyle yaralandığını belirten bir tır şoförünün açtığı tazminat davasıyla karşı karşıya. Bunun yanı sıra, Starbase yakınlarında ikamet eden 50’den fazla bölge sakini de roketlerin yarattığı sarsıntıların evlerine zarar verdiğini iddia ederek şirkete ortak bir federal dava açtı. Milyarlarca dolarlık yatırımlarla Mars hedefine ilerleyen Elon Musk ve ekibinin, bu hukuki süreçler karşısında nasıl bir strateji izleyeceği merak konusu.