Tarihte Bir İlk: Mars’ın Uydusundan Dünya’ya Örnek Getirecek Görev Yakında Başlıyor!

Japonya Havacılık ve Uzay Araştırma Ajansı (JAXA), Mars ve uydularına ilişkin uzun süredir yanıt bekleyen soruları aydınlatmak amacıyla MMX (“Martian Moons eXploration”) adlı yeni bir uzay görevi başlatıyor. Görevin hedefi, Mars’ın iki uydusundan biri olan Phobos’tan en az 10 gramlık malzeme örneği toplamak.

İçerikten Görseller

×

+ −

‹ ›

Eğer görev başarıyla tamamlanırsa, bir Mars uydusundan getirilen ilk kaya örnekleri olarak insanlık tarihine geçmiş olacak. Ancak bu örneklerin Dünya’ya ulaşması oldukça zaman alacak. MMX uzay aracının Mars’a ulaşması yaklaşık bir yıl sürecek. Ardından araç, Kızıl Gezegen’in yörüngesinde geçireceği üç yıllık operasyon süresi boyunca Phobos’tan örnek toplayacak ve bir yıllık dönüş yolculuğunun ardından Dünya’ya varacak. Ajans, görevi 19 Ekim’de başlatmayı planlıyor.

İçerikten Görseller

×

+ −

‹ ›

2031’de örneklerin Dünya’ya ulaşması bekleniyor

Bilim insanları, her şey yolunda gittiği takdirde bu uydulardan gelen tarihi kaya örneklerini 2031 yılında teslim almayı hedefliyor. Görevin yanıt aradığı en kritik sorulardan biri, Phobos ve Deimos adlı iki Mars uydusunun nasıl oluştuğu.

Burada iki ana olasılık üzerinde duruluyor. İlk hipoteze göre uydular, Mars’a meydana gelen devasa bir çarpışma sırasında uzaya saçılan maddelerin birleşmesiyle oluştu. İkincisi ise bu gök cisimlerinin, Güneş Sistemi’nin dış kısımlarından gelen ve Mars’ın kütleçekimine kapılan asteroitler olduğunu savunuyor.

Uyduların koyu renkli yapıları ile ışığı yansıtma biçimleri, su ve karbon bakımından zengin asteroitlere oldukça benzer bir profil çiziyor. Ancak uyduların Mars’ın ekvator düzlemine yakın, dairesel ve gezegenin dönüş yönüyle aynı doğrultudaki yörüngeleri dev çarpışma teorisini daha güçlü kılıyor. Phobos’tan alınacak örneklerin daha önce Mars yüzeyinden toplanan materyallerle karşılaştırılması, bilim dünyasındaki bu köken tartışmasını nihayete erdirebilir.

Mars uydularından kaya örneği alıp bunu Dünya’ya geri getirmenin uzay uçuşu ve haberleşme alanlarında ciddi teknik engeller barındırdığını söylemek gerek. Fırlatılış anında 4.480 kilogram kütleye sahip olacak uzay aracının ağırlığının yarısından fazlasını yakıt oluşturuyor. Üç ayrı depoya bölünen bu yakıt; gidiş rotası, keşif süreci ve dönüş yolculuğu için kullanılacak. MMX, Mars yakınına ulaştığında itki maddesi tükenen gidiş modülünü; Deimos yakın geçişinin ardından ise keşif modülünü gövdesinden ayıracak. Mitsubishi Electric tarafından tasarlanan uzay aracı, ayrılma işlemlerinin ardından yarıçapı sadece 11 kilometre olan Phobos yüzeyine iniş yapacak.

Dünya ile MMX arasındaki radyo sinyali iletiminde 20 dakikaya varan gecikmeler yaşanacağı için aracın yüksek hassasiyetli otonom navigasyon sistemiyle donatıldığını söyleyelim. Araç, alçalma, iniş ve kalkış dizilimlerini Dünya**’dan komut beklemeden kendi kendine kararlaştırıp uygulayacak**.