Uzayda Bir Yıldan Fazla Kalan Astronotların Döndüğünde Uğraştığı Sağlık Sorunlarını Öğrenince Bu İşin Zorluğunu Daha İyi Anlayacaksınız!

Uzayda yer çekiminin olmaması, ne yazık ki astronotların bazı sağlık sorunlarıyla mücadele etmesine sebep olur. O denli ki bu sorunlar, hiç tahmin edilmeyecek tiptendir ve sayıca hayli fazladır.

Gelin, astronotların sağlık durumlarındaki değişimlere bakalım.

Uzayda yer çekiminin olmaması, kas ve kemiklerin zayıflamasına sebep olur.

Özellikle bedenin dik durmasını sağlayan kaslar, uzayda fonksiyonunu yitirir ve süratle küçülmeye başlar. Bu kas kütlesi iki hafta içinde %20 oranında azalabilir, daha uzun vazifelerde ise bu oran %30’a kadar çıkabilir. 

Kemik kütlesi de aynı şekilde her ay %1-2 oranında azalır ve astronotlar, 6 aylık bir görev mühleti sonunda kemik kütlelerinin %10’unu kaybedebilir. Bu sebeple astronotlar, yörüngedeyken günde 2.5 saate yakın güç antrenmanları yaparlar ve kas gelişimini hedefleyen beslenme rutinlerine sadık kalırlar.

Ancak tüm bu alınan tedbirlere karşın kas kaybının önüne geçmek ne yazık ki mümkün olmaz.

Ayrıca yer çekimsiz ortamda beden kütlesini korumak da hayli zordur. NASA astronotlara, her ne kadar besleyici besinler sağlamaya çalışsa da kilo kaybı yaygın bir sıkıntıdır. Önreğin Scott Kelly, ISS’de 340 gün boyunca kaldıktan sonra vücut kütlesinin %7’sini kaybetmiştir.

Uzayda kan akışı da yer çekimi sebebiyle bozulur. Bu, gövde sıvı birikmesine ve görme yetisinde bozulmalara neden olabilir. Astronotlar bu sebeple zaman içinde beğenilen yapısal değişiklikler ve görme sıkıntıları yaşayabilir.

Hatta bu değişikliklerden kimileri kalıcı olabilir. Dünya’nın atmosferi bizi bu sorunlardan muhafazaya yardımcı olur fakat uzay istasyonu yörüngeye girdiğinde bu müdafaa ortadan kalkar.

Uzun müddetli uzay vazifeleri, beyin üzerinde de değişikliklere yol açar.

Beynin hareket, istikrar ve yönelim kısımlarındaki sinirsel temaslar etkilenebilir. Ayrıyeten beyin dokusunda sıvı birikimii meselelerle da karşılaşılabilir. Bu değişikliklerin eski hâline dönmesi, 3 yılı bulabilir.

Ayrıca uzayda geçirilen süre boyunca astronotların, bağırsak bakterileri ve mantarları önemli ölçüde değişir. Bu değişikliklerin sebebi; astronotların beslenme formu, radyasyona maruz kalma ve geri dönüştürülmüş su kullanımı olabilir.

Uzayda 1 yıl kalındığında, sağlıklı beslenme ve antrenman sistemine bağlı kalınırsa bağışıklık sistemi hayati seviyede etkilenmez. fakat astronotların yörüngedeyken aldıkları radyasyon dozları sebebiyle beyaz kan hücresi sayıları düşüşe geçer.

Ek olarak her bir DNA ipliğinin sonunda, genlerimizi hasarlardan muhafazaya yardımcı olduğu düşünülen ve telomer ismi verilen yapılar bulunur. Uzayda 1 yıldan uzun süre kalan astronotların, uzay uçusundan sonra telomerlerinin çok daha kısa olduğu bilinir. Bunun nedeni ise şimdi tespit edilebilmiş değil.