Yalnızca 12 yaşında ama Arşimed’in “ölüm ışınının” gerçek olabileceğini kanıtladı

Ontario, Kanada’dan 12 yaşındaki bir sekizinci sınıf öğrencisi, Antik Yunan bilgesi Arşimed tarafından tasarlanan “ölüm ışınının” nitekim işe yarayabileceğini kanıtlayarak uzun müddettir devam eden tarihi bir tartışmanın çözümlenmesine yardımcı oldu.

Tarihte, düşman gemilerini yakmak için Güneş ışınlarını kullandığı iddia edilen silahın, ölümcül sonuçlar doğuracak şekilde Roma Donanması’na karşı kullanıldığı anlatılıyor. Fakat araştırmacılar bu antik sistemin sahiden var olup olmadığını şimdi belirleyemediler.

12 yaşındaki Brenden Sener, bu sorunun tahliline yardımcı olmak için anlatılan düzeneğin küçültülmüş bir sürümünü yaptı ve sonunda konseptin işe yaradığı ve savaşta makul bir şekilde kullanılabileceği sonucuna vardı. Orjinal vefat ışınının, MÖ 213’ten 212’ye kadar süren Siraküza Kuşatması sırasında işgalci Romalılara karşı kullanıldığı söyleniyor. Anlatılana göre, savaş gemileri Sicilya adasında bulunan Helenistik kentte ilerlerken, yerel savunucular düşmanı uzakta tutmaya yardımcı olmak için Arşimet’in icatlarını kullandılar.

Yunan tarihçi Lucian’ın kaynaklarına göre Arşimet, Güneş ışınlarını düşman gemilerine odaklamak ve onların alev almasına neden olmak için Siraküza körfezi boyunca aynalar yerleştirmişti. Aralarında ünlü Fransız filozof René Descartes’ın da bulunduğu kimi akademisyenler bu fikri yalnızca kurgu olarak nitelendirirken, başkaları silahı makul bir muvaffakiyetle yeniden geliştirmeye çalıştı. Örneğin 2005 yılında Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nden (MIT) bir ekip, Arşimed’in dizaynının bir gemiyi sırf 11 dakikada ateşe verebileceğini buldu.

Ancak yakacak bir gemiye sahip olmayan genç Sener, bir dizi içbükey ayna ve LED masa lambaları kullanarak antik vefat ışınının bir masa üstü versiyonunu oluşturmayı tercih etti. Çalışmasına 50 watt’lık bir ısı kaynağını bir karton kesimi üzerine odaklamak için reflektörler kullanıldığında, amacın sıcaklığının, toplam üç aynaya kadar her bir ek ayna ile yaklaşık 2°C yükseltilebildiğini buldu. Dördüncü bir aynanın eklenmesi ise 8°C’lik büyük bir sıcaklık artışına neden oldu.

Deneyi 100 watt’lık bir lamba kullanarak tekrarladığında, “3 aynaya kadar her bir aynadaki sıcaklık değişiminin 4°C ve 4’üncü aynada 10°C olduğunu” buldu.

Genç çalışma yazarı, “Deneysel bulgularıma dayanarak, MIT grubuyla benzer fikirdeyim ve gereğince güçlü bir ısı kaynağı ve daha büyük, hepsi kusursuz bir açıyla odaklanmış birden fazla aynayla gemileri yakmanın mümkün olabileceğine inanıyorum” diye yazıyor ve devam ediyor: “Ölüm Işını’nın antik Siraküza’daki kullanımına ilişkin tarihi açıklamalar makuldür, lakin Antik Filozofların kitaplarında kaydedilenlerin dışında Arşimet Mevt Işını’na dair hiçbir arkeolojik delil bulunamadı.”

Sener, eforlarından ötürü Matthews Hall Yıllık Bilim Fuarı Altın Madalyası, Fizikî Bilimler Thames Vadisi Bilim ve Mühendislik Fuarı Altın Madalyası ve Çocukların Bilim ve Teknolojiye İlgilerine İlham Verme kısmında Londra Halk Kütüphanesi Ödülü’ne layık görüldü.