Yapay Zekâ ile ‘İstiklal Marşı’mız Resmedildi

Daha önce yapay zekânın, “Atatürk çağdaş vakitlerde yaşasaydı nasıl görünürdü?” sorusuna yanıt olan görseller ürettiğini görmüştük. bunu tabir yerindeyse ‘önüne gelenin’ yapması ve tekrara binmesi, bir nevi etkileşim aracı olarak görülmesine ve tepki toplamasına sebep oldu. O kısımlara fazla girmeden yalnızca bu görsellere bakarak yapay zekânın son yıllarda büyük gelişme gösterdiğini görmek sevindirici diyebiliriz.

Bu gelişmenin sunduğu imkanları biz de değerlendirdik ve geçmişte yapay zekânın sonlarını görmek ismine birbirinden farklı içerikler hazırladık. Bu bağlamda Türkçe müzik sözlerini, Webtekno ekibinin düşlerini ve bağımsız Türk müzik gruplarının isimlerini yapay zekâya anlatmıştık. Şimdiki içeriğimizde Zinde Kültür sayfasının İstiklal Marşı’nı yapay zekâya anlatarak elde ettiği görsellere bakıyoruz.

Başlamadan önce ayrıntılardan bahsedelim.

Görsellerin Midjourney ile oluşturulduğunu belirtelim. Midjourney’de tek lisan dayanağı İngilizce olduğu için de tabirleri çevirip anlatmak gerekiyor. Son olarak da görsellerin ikişer satırın değil, tüm kıtanın anlatımıyla oluşturulduğunu ekleyelim. Yani her kıtada göreceğiniz 2 görsel, o tek kıtanın baştan sona anlatımıyla oluşturuldu.

Adeta bir tablo aynıi duran ilk kıtanın görsellerinde ağır kırmızı dikkat çekiyor:

Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak;

Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.

O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;

O benimdir, o benim milletimindir lakin.

İkinci kıtada da bu kırmızılığın sürdüğünü görüyoruz:

Çatma, kurban olayım çehreni ey nazlı hilâl!

Kahraman ırkıma bir gül… ne bu şiddet bu celâl?

Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helâl,

Hakkıdır, Hakk’a tapan, milletimin istiklâl.

İstiklal Marşı’nın anlatımıyla oluşturulduğunu söylemesek elbet çoğu kişi, bu görselleri haklı olarak Orta Dünya’ya bağlardı:

Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım.

Hangi çılgın bana zincir vuracakmış? Şaşarım!

Kükremiş seliyim; bendimi çiğner, aşarım;

Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım.

Dördüncü kıtayı gören Midjourney, bundan adeta kıyamet senaryosu çıkarmış:

Garb’ın âfâkını sarmışsa çelik zırhlı duvar;

Benim iman dolu göğsümi serhaddim var.

Ulusun, korkma! Nasıl bu türlü bir îmânı boğar,

“Medeniyet!” dediğin tek dişi kalmış canavar?

Burada da ülke için kendini siper eden varlığı görüyoruz. fakat zırhı, batı kültürüne daha yakın gibi:

Arkadaş! Yurduma alçakları uğratma sakın;

Siper et gövdeni, dursun bu hayâsızca akın.

Doğacaktır sana va’dettiği günler Hakk’ın…

Kim bilir, tahminen yarın… tahminen yarından da yakın.

Burada; onca olaydan, zorluktan, kayıptan ve zaferden sonra elde edilen huzur iyi şekilde aktarılmış diyebiliriz.

Bastığın yerleri “toprak!” diyerek geçme, tanı!

Düşün altındaki binlerce kefensiz yatanı.

Sen şehîd oğlusun, incitme, yazıktır atanı;

Verme, dünyâları alsan da, bu cennet vatanı.

Bu kıtadan alınan görüntü de mitolojik bir kıssanın parçasıymış gibi görünüyor:

Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki fedâ?

Şühedâ fışkıracak, toprağı sıksan şühedâ!

Cânı, cânânı, bütün varımı alsın da Hudâ,

Etmesin tek vatanımdan beni dünyâda cüdâ.

Ezanı cami ile bağdaştırmak çok olağan ama camiyi direkt Hindistan mimarisine bağlamak pek de isabetli olmamış:

Ruhumun senden, İlâhî, şudur lakin emeli:

Değmesin ma’bedimin göğsüne nâ-mahrem eli!

Bu ezanlar-ki şehâdetleri dînin temeli

Ebedî yurdumun üstünde benim inlemeli

Görselleştirme hizmeti veren çoğu yapay zekânın, sıkıştığında metnin yalnızca bir kısmına odaklandığını biliyoruz. Burada da o denli olmuşi görünüyor.

O zaman vecd ile bin secde eder –varsa- taşım;

Her cerîhamdan, İlâhî, boşanıp kanlı yaşım,

Fışkırır rûh-i mücerred yerden na’şım;

O zaman yükselerek Arş’a değer, tahminen başım.

Son kıtada ise kan, şafak ve dalgalanma kısımlarının soyut bir şekilde birleştirildiğini görüyoruz:

Dalgalan sen de şafaklar ey ulu hilâl;

Olsun artık dökülen kanlarımın hepsi helâl.

Ebediyen sana yok, ırkıma yok izmihlâl:

Hakkıdır, hür yaşamış bayrağımın hürriyet;

Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklâl!