enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
44,8791
EURO
52,8425
ALTIN
6.919,59
BIST
14.587,93
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Açık
18°C
İstanbul
18°C
Açık
Salı Çok Bulutlu
20°C
Çarşamba Yağmurlu
11°C
Perşembe Az Bulutlu
14°C
Cuma Parçalı Bulutlu
16°C

Yıldızların Formunu Belirleyen Şey Tam Olarak Ne? (Hepsinin Hali Bir Değil)

Gece gökyüzüne baktığımızda gördüğümüz yıldızlar, hep aynı haldeymiş gibi geliyor. Biraz yakından çekilen fotoğraflarına bakınca ise bizim bildiğimiz yıldız formundan çok daha farklı, global bir formları olduğunu görüyoruz.

Yıldızların Formunu Belirleyen Şey Tam Olarak Ne? (Hepsinin Hali Bir Değil)
17.12.2024 16:40
11
A+
A-

Peki yıldızların bu formlarını belirleyen ana etmenler ne olabilir?

Neden beş köşesi olan bir şekilden çok küre şeklindeler?

İlk olarak yer çekimi ve hidrostatik istikrar sebeplerin başında geliyor.

Yıldızların ekseriyetle sahip oldukları global formun nedeni kütleçekim kuvvetinin, yıldızı içe doğru çekerken gaz basıncı dışa doğru itmesidir. Bu iki kuvvet arasındaki istikrara “hidrostatik denge” diyoruz ve bu istikrar de yıldızların “küre” formunu almasına neden oluyor.

Tabii tek etken o değil. Dönme suratları da burada önemli. Şayet bir yıldız, süratli dönüyorsa merkezkaç kuvveti, ekvator bölgesindeki gazın dışarı doğru itilmesine sebep oluyor. Bu durum da yıldızın, ekvatorda daha geniş bir biçim almasına yol açıyor.

Güçlü manyetik alanlar da tesirli olabilir mi?

Elbette olabilir. Bu alanlar, yıldızın dış katmanlarındaki gazın hareketini etkileyerek yüzeyde dengesizliklere sebep olabiliyor. Bu da yıldızın, genel simetrik yapısını bozmasa bile yüzey özelliklerini etkiliyor.

Büyük kütleli yıldızların daha güçlü bir kütleçekimine sahip olduklarını ele alırsak, daha global bir form koruduklarını da söyleyebiliriz.

Çevresel tesirler yıldızlarda da yok sanmayın.

Yıldızlararası maddeler, komşu yıldızların yer çekimi tesirleri yahut yıldız sistemlerindeki çekimler yıldızların formunu etkileyen unsurlardandır. Ayrıyeten yıldızın ömür evresi de halini belirliyor.

Son olarak patlamaları unutmamamız gerek. Süpernovai patlamalar sırasında yıldızın dış katmanı, uzaya dağılarak simetrik olmayan haller oluşabiliyor. Ayrıyeten kütle kaybı da hallerinde değişiklik yapmasına tesir ediyor.

Kaynaklar: Cosmos, Universe Today, Davidson Institute

İlginizi çekebilir:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.