Zenginlerin su kullanımı, yoksulların su muhtaçlığını nasıl etkiliyor? Karşılık bu araştırmada bâtın…

Dünya ısınırken ve Madrid’den Şanghay’a ve hatta İstanbul’a kadar pek çok şehirde kuraklık tehlikesi yaşanırken, aklınıza suyun ender bir kaynak olduğu Mad Max şekli bir gelecek gelebilir. Ve bu gelecek korkusu, kimi enteresan durumların da yaşanmasına neden olabiliyor. Örneğin sıradan Kaliforniyalılar su kesintileri ile boğuşurken, sinema yıldızlarının istedikleri kadar su kullanması ile bunun bir versiyonunu şimdiden görmeye başladık.

Araştırmacıların Nature Sustainability’de yayınladıkları bir çalışma, varlıklı ve ünlülerin hayat üsluplarının su kıtlığında tam olarak nasıl bir rol oynadığını cevaplamaya çalışıyor. Yaptıkları tahliller, dünyanın dört bir yanındaki kentlerdeki “seçkin” kısımların muazzam ölçüde su kullandığını ve etkilerinin kentsel su kaynağı üzerinde iklim değişikliği ya da nüfus artışı kadar yıkıcı olabileceğini buldu.

İsveç’teki Uppsala Üniversitesi’nde araştırma vazifelisi ve çalışmanın baş yazarı Elisa Savelli, Earther’a gönderdiği bir e-postada “Uzun vadede, bu seçkinlerin adaletsiz ve sürdürülemez davranışları ortak su kaynaklarını tüketecek, kuraklığı daha şiddetli ve su krizlerini daha sık hale getirecek” diye yazdı ve devam etti: “Bugünün ve yarının kentsel su krizlerini, diğer tüm faktörler kadar sosyoekonomik eşitsizlik de yönlendiriyor.”

Kourtney Kardashian gibi ünlüler…

Haneler için su bütçeleri belirlenen ve bütçe aşımlarına nakdî cezalar verilen Kaliforniya’da Kourtney Kardashian gibi ünlülerin inanılmaz su kullanımlarıyla manşetlere çıkması sonrasında ortalama bir gözlemci, zenginlerin muslukları kuruttuğunu apaçık görebilir. Lakin Savelli, geçmiş akademik araştırmaların çoğunlukla popülasyonlar arasındaki ortalama su kullanımına odaklandığını ve sosyoekonomik durumun yerde yaşayan farklı insan kümelerinde su kullanımı üzerindeki tesirini ölçmediğini söyledi. Savelli ve ekibi, varlıklı insanların su kullanımının kentsel ömür üzerindeki tesirini daha yakından incelemek için çalışmalarını başlattı.

Modelleri için bir çerçeve olarak Güney Afrika, Cape Town’a odaklandılar. Güney Afrika, dünyadaki ülkeler arasında en büyük servet açığına sahip yer ve Cape Town 2010’ların ortalarında o kadar şiddetli bir su kriziyle karşı karşıya kaldı ki, sıfırıncı gün olarak bilinen bir felaketle neredeyse kentin suyu bitmek üzereydi. Cape Town uç noktalarda bir çalışmai görünse de, ülkelerdeki gelir farkı artarken ve gezegen ısınmaya devam ettikçe, gelecekte daha fazla il Cape Town’a benzeyebilir.

Otomobil yıkamak ve bahçeler

Araştırmacılar, kentin büyük ölçüde ayrılmış farklı popülasyonlarında su tüketimini modellediler ve farklı sosyal kümelerin kuraklığa nasıl tepki verdiğini incelediler. Alt ve orta gelir kümesindeki insanlar suyu daha çok içme ve hijyen gibi temel muhtaçlıkları karşılamak için kullanırken, Cape Town’daki üst sınıf kümelerin suyu büyük ölçülerde yüzme havuzları, bahçeler ve araba yıkamak benzeri lüksler için kullandığını buldular.

Bu aşırılıklar, Cape Town’daki seçkin kesim nüfusun yalnızca %12’sini oluşturmasına rağmen, kentin suyunun %52’sini kullandığı manasına geliyordu. Araştırmaya göre, kamu suyunu kullanmadıklarında bile seçkinlerin özel kuyulara daha fazla erişimi var ve bu da değerli yeraltı suyu kaynaklarının tükenmesi riskini taşıyor.

Sıfırıncı Gün olayı çoklukla öncesinde gelen daha büyük kuraklık ve yağış açığı bağlamında tartışılır. Fakat araştırma, kentteki her sosyal kümenin benzer ölçüde suyu muhtaçlıklar için kullanıp kullanımını havuzlar ve bahçeler gibi gereksiz şeylerle sınırlasaydı, krizin en berbat tesirlerinden kaçınılabileceğini söylüyor. Çalışma, “Cape Town’daki Sıfırıncı Gün kuraklığı aynıi su krizleri de seçkinlerin kentin eşitsiz güç dinamiklerinin neden olduğu sürdürülemez uygulamalarının bir ürünüdür” diyor.

Çalışma, eşitsizliği dikkate almayan iklim değişikliğinin su mevcudiyeti üzerindeki tesirlerinin tahlillerinin, mevzuyu tamamen çözememe riski taşıdığına işaret ediyor: “Apolitikleştirilmiş tahlillerin sorunu, çoklukla benzer mantığı sürdürmesi olası teknokratik tahlillere yol açması ve bunun sonucunda en başta su krizine katkıda bulunan sistemsiz ve sürdürülemez su modellerini yeniden üretmesidir.”