Bilim insanları, Güneş’in 32,7 milyar katı kütleli bir kara delik keşfetti

Dünya’dan 2,7 milyar ışık yılı uzaklıkta bulunan ve Abell 1201 olarak bilinen bir galaksi kümesinde, kütlesi Güneşimizin 32,7 milyar katından fazla olan ultra kütleli bir kara delik keşfedildi. Gökbilimcilerin (astronomların) yeni ölçümü, daha evvelki iddialarını en az 7 milyar güneş kütlesi kadar aşıyor. Bu, gökbilimcilerin şimdiye kadar tespit ettiği en büyük kara deliklerden biri ve teorik olarak azamî olduğu düşünülen boyutlara yaklaşıyor.

Etrafımızdaki uzayda yer alan galaksilerin merkezlerinde bulunan süper kütleli kara delikler de dahil olmak üzere cihanımız kara deliklerle dolu. Bu kara deliklerin çoğu faal değildir, parlamalarına neden olan ve tespit edilmelerini kolaylaştıran malzemeleri salmazlar. Ayrıca uzayda istedikleri dolaşan serbest kara delikler de bulunuyor.

Bu kara delikler, galaksilerin merkezinde bulunanlar süper kütleli kara deliklerden çok daha büyük. Çok büyük olduklarından ve çok fazla kütle içerdiklerinden ötürü, teorik olarak bulunmalarının daha kolay olmasını bekleyebilirsiniz. Lakin, bir kara deliğin bulunma ihtimali, ne kadar faal olduğuna ve ne kadar ısı yaydığına bağlı. Bunun nedeni, tabiatları gereği ultra kütleli kara deliklerin (ve genel olarak kara deliklerin) ışık yaymamasıdır.

Uzayın karanlığında bir objeyi bulmamızın en temel yolu yaydığı ışık olmasından ötürü, bu durum kara deliklerin fark edilmelerini epeyce zorlaştırır. Gökbilimcilerin kara delikleri arama yollarından biri kütleçekimsel mercekleme olarak isimlendirilir. Bu prosedür, gökbilimcilerin ışığın uzayın bir bölgesinde nasıl hareket ettiğini gözlemlemelerini gerektirir. Ultra kütleli kara deliklere bakıldığında, ışığın bu delikler etrafında bükülerek ilerlediği görülür.

Işık, uzayda büyük bir objeye yaklaştığında, onun etrafında mercekleşerek esner ve arka plandaki görüntüleri büyüterek bozan bir tesir yaratır. Ayrıyeten bu özellikleri, muazzam büyütme yetenekleri olmadan gözlemleyemeyeceğimiz kadar uzaktaki galaksileri bulmak için de kullanışlıdır. Bir grup gök bilimci, Abell 1201’in merkezindeki bu ultra kütleli kara deliğin etrafında bükülen ışığı ilk olarak 2003 yılında fark ettiler.

Ancak, gökbilimcilerin ikinci bir leke keşfettikleri 2017 yılına kadar, bu keşif daha derin bir şekilde incelenmedi. Daha yakın vakitlerde yürütülen simülasyonlar, ışığın bir kara deliğin etrafında bu şekilde bükülmesi için, yaklaşık olarak 30 milyar Güneş ile benzeyenkütleye sahip olması gerektiğini ve bunun da ultra kütleli bir kara delik olacak kadar büyük olması manasına geldiğini keşfettiler.

Tespitte yer alan araştırmacılar, bunu Monthly Notices of the Royal Astronomical Society üzerinde bildirdiler. Bu keşfin, yerçekimsel merceklemenin cihanın daha derinlerine bakmamıza ve şimdiye kadar tespit edildiğini gördüğümüz en büyük 10 kara delik arasına şimdiden girmiş olan bununi daha ultra kütleli kara delikler keşfetmemize izin vereceği umut ediliyor.