Mars’ta en şaşırtan, en karışık, en enteresan keşif: NASA ömür mı buldu?

Bugüne kadar pek çok sefer Mars’ta hayat izleri bulunduğuna dair haberlerle karşılaştık, lakin kısa süre önce NASA tarafından yapılan açıklama bunlar arasında en önemli olanı. NASA, X üzerinden paylaştığı haberde, Perseverance Mars Uzay Aracı’nın Dünya’dan 140 milyon mil uzaklıktaki Kızıl Gezegen’de milyarlarca yıl öncesine ait mikrobiyal hayatın izlerini bulduğunu duyurdu.

NASA’nın resmi X hesabından paylaştığı haber şu şekilde: “Mars gezginimiz, Kızıl Gezegende bir vakitler antik mikrobiyal ömrün var olabileceğine dair en iyi işaretlerden biri olabilecek enteresan bir kaya buldu. Lakin kesin olarak bilmek için daha fazla araştırma yapmamız gerekecek.”

Our @NASAPersevere Mars rover has found an interesting rock that could be one of the best signs yet that ancient microbial life may have once existed on the Red Planet. However, we'll need to do more research to know for sure: https://t.co/tWpQD6Rcg6 pic.twitter.com/wOfA62VYQo

— NASA (@NASA) July 25, 2024

NASA’nın Perseverance uzay aracı, Mars 2020 vazifesinin bir modülü olarak Mars’taki Jezero kraterini keşfetmek gayesiyle Mars’a gönderilmişti. Sorumluluğunu de sahiden iyi şekilde yerine getiriyor görünüyor, çünkü Perseverance, mümkün yaşamın izlerine Jezero kraterine bir vakitlerde su taşıyan kadim bir ırmak vadi olan Neretva Vallis’in kuzey kenarında rastlamış.

Burada keşfedilen üzeri damar ve beneklerle kaplı 1 metre 60 cm boyutlarında bir ok ucunu andıran kaya modülünü inceleyen Perseverance, kayanın organik malzeme işaretlerini, Dünya’da fosilleşmiş mikroplarla ilişkilendirerek, suyun bir vakitler bu kayanın üzerinden geçtiğine ve hayatın izlerini taşıdığına dair deliller sunuyor.

Perseverance projesi takımından Ken Farley yaptığı açıklamada bulunan kaya kesimi için, “Perseverance tarafından şimdiye kadar incelenen en şaşırtan, karmaşık ve potansiyel olarak çok önemli kaya. Bir yandan, mikrobiyal ömrün enerji kaynağı olarak kullanabileceği kimyasal tepkileri gösteren kendine mahsus renkli benekler ve ömür için gerekli olan suyun bir vakitler kayadan geçtiğine dair net delillerle birlikte, organik malzemenin ilk ikna edici tespitine sahibiz. Diğer yandan, kayanın tam olarak nasıl oluştuğunu ve etraftaki kayaların Cheyava Falls’u ne ölçüde ısıtıp bu özelliklere katkıda bulunduğunu belirleyemedik” dedi.

Yapılan incelemelerde, kaya modülü üzerinde tespit edilen damarlarda kalsiyum fosfata rastlanırken, bu damarlar arasında Mars’a paslı rengi veren demir oksit bileşenlerinden biri olan hematit olduğu düşünülen kırmızımsı bantlar yer aldığı görülmüş. Kaya üzerindeki her bir benek, demir ve fosfat içeren siyah bir halka ile çevrili olması da, burada gerçek bir fosilleşmiş mikrop izlerinin olduğu düşüncesini akıllara getiriyor.

BU BÜYÜK BİR SÜRPRİZ

Queensland Üniversitesi’nden Astrobiyolog David Flannery de yapılan keşif karşısında büyük bir sürpriz yaşadıklarını söylüyor: “Bu noktalar büyük bir sürpriz. Dünyada kayalardaki buna benzer özellikler çoklukla yeraltında yaşayan mikropların fosilleşmiş kalıntılarıyla ilişkilendirilir.”

Bu izlerin ne olduğunu şimdilik net olarak bilmiyoruz. Fakat görünen o ki, NASA sahiden büyük bir keşifte bulunmuş olabilir. Buna ilişkin konuşan Edinburgh Üniversitesi Astrobiyolog Prof. Charles Cockell, “Bu özellikler hayatın kesin delilini sağlamasa da Mars’ın ömür için gerekli tüm bileşenleri, organik karbon da dahil olmak üzere, içeren çok dinamik bir gezegen olduğunu doğruluyor,” diyor ve ekliyor: “Örnekleri geri getirmemiz ya da bence daha da iyisi, insanların gönderilmesi gerekiyor ki ömür izlerini görüp görmediğimizi anlayalım.”