Doğuştan Geldiğini Düşündüğümüz IQ, Aslında Sonradan da Artırılabiliyor mu?

Anne ve babalarımızdan, hatta soyağacımızdaki akrabalarımızdan pek çok genetik faktörü taşıdığımız doğru. Ancak zekânın tamamen bunlarla bir münasebeti olduğunu söylemek mantıklı mı?

Mantıklı gibi görünebilir lakin araştırmalar, bu duruma pek de katılmıyor.

Konuyla ilgili gerçekleştirilen bir çalışma, IQ kıymetinin ergenlik döneminde çok önemli derecede değişebileceğini gösterdi.

IQ, ekseriyetle bireylerin entelektüel yeteneklerini ölçen bir skor. Fakat, IQ’nun zaman içindeki değişkenliği, bu ölçümün sabit bir entelektüel kapasiteyi yansıtıp yansıtmadığı konusunda soruları gündeme getirdi. University College London’daki araştırmacıların yaptığı çalışma, 12 ila 16 yaş arasındaki ergenlerin IQ puanlarında dikkat cazip değişiklikler olduğunu ortaya koydu.

Bu değişikliklerin kimileri 20 puana kadar çıkarken kimilerinde da derecede düştü. Bu bulgular da IQ’nun statik bir ölçüm olmadığı, tersine bireylerin beyinlerinin gelişim süreciyle paralel olarak dalgalanabileceği manasına geliyor. Kulağa garip geldiğinin farkındayız!

Özellikle ergenlik döneminde beyin gelişimi, çevresel faktörlerin de tesiriyle IQ’ya büyük tesir ediyor.

Görünüşe göre eğitim, IQ’nun artmasında elbette büyük bir role sahip. Bu Husus İle ilgili gerçekleştirilen araştırmalarda, sıkı bir çalışmanın bireyde IQ puanında bir artışına sebep olduğu gözlemlenmiştir. Eğitime teşvik, sorun çözmeye yatkınlık beyin gelişimini pozitif manada etkileyen herhangi bir durum; kişinin zekâ gelişiminde tahmin edilenden daha büyük bir tesire sahip.

Tabii IQ’daki değişimleri sırf eğitime bağlamak mantıklı olmaz. Bu etkenin yanında kişilik, iş ahlâk ve etiği, aile ortamı faktörler; bu artışa sebep olan diğer büyük etmenlerin başında geliyor. 

Stephen Ceci’nin belirttiği gibi, ergenlik ve yetişkinlik devirlerinde sinirsel gelişimde büyük değişiklikler yaşıyoruz. Bu değişimlerle birlikte genetik ve çevresel faktörlerin etkileşimi, bireylerin IQ bedellerinde artış ve düşüşe sebep olabiliyor.

Görüldüğü çevresel etmenler, kişinin IQ puanını artıracağıi tek etmen olarak görülmüyor. aynı vakitte etmenler, olumsuz bir gelişmeye de sebep olabilir. Genetik faktörler zekâda tesirli olsa da IQ kıymetlerinde değişim, bilime göre asla imkânsız görünmüyor.