Bilime Göre Sanat Yapıtlarına Bakmak Beyni Harekete mi Geçiriyor? (Sanat Galerisinde Saatlerce Fotoğraf İnceleyenlerin Bir Bildiği Varmış)

Birçok insanı sanat galerisinde, müzelerde duygusal bir derinlik yaşarken görmüş olabilirsiniz. Bu etkileşimin arkasında olanlar ise bundan çok daha fazla.

Bilim insanları, bu etkileşimin “beyin” üzerindeki tesirlerini de araştırmışlar, bakın ortaya ne çıkmış!

İnsan beyni, sanat yapıtlarına baktığında farklı reaksiyonlar veriyor.

Hollanda’dan bilim insanları, özgün sanat yapıtları ile bu yapıtların tıpkıbasımlarının beyin üzerindeki tesirlerini inceledikleri bir çalışmada, beynin nasıl farklı tepki verdiğini gözler önüne serdi. Sonuçlar ise sanatın tesirinin yalnızca görsel değil; vakitte derin bir nörolojik bileşeni olduğuna işaret ediyor.

Araştırma, Lahey’deki Mauritshuis Müzesi’nde gerçekleştirildi. İştirakçilerin, Jan Vermeer’e ait, hepimizin yakından bildiği meşhur İnci Küpeli Kız tablosunun özgününe ve bu tablonun posterine bakarken göz izleme teknolojisi ve MRI taramaları ile beyin aktiviteleri kaydedildi.

Sonuçlara göre özgün sanat yapıtına bakarken beyindeki aktivite 10 kat artmıştı.

Bunun sonucunda insan beyninin, özgün bir sanat yapıtına tepki verirken daha fazla bağ kurduğunu, daha derinlemesine bir uyarılma yaşadığını söyleyebiliriz. Bunun yanında beynin hangi bölgelerinin uyarıldığı da tespit edildi.

Beynin “precuneus” bölgesinde hayli güçlü, olumlu bir tepki gözlemlendi. Burası, şuur, niyet ve şahsî anılarla ilgili fonksiyonları yöneten bir bölge. Bundan Ötürü orjinal yapıtların buna aynı zihinsel süreçlere daha fazla katkı sağladığını söyleyebiliriz.

Aynı durum, Gerrit van Honthorst’un Viyolonist tablosunda yaşandı.

Orijinal tabloya bakan katılımcıların beyinlerindeki olumlu tepki 0,41’lik bir kıymete ulaşırken, tablonun posterine bakıldığında tepki, 0,05’e düşmüştü. Bu büyük fark, beynin sanatsal tecrübesi nasıl algıladığını net bir şekilde ortaya koyuyor: Orijinal eser, izleyicinin hafızasında çok daha derin bir iz bırakıyor.

Beyin, sanat yapıtlarını anlamlandırmaya çalışırken çeşitli bilişsel süreçler yaşıyor. Bu da aslında sanatın ne kadar duygulara ve zihne hitap ettiğinin hoş bir örneği.

İlginizi çekebilir: