enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
46,1553
EURO
53,4411
ALTIN
6.092,59
BIST
13.771,29
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Açık
27°C
İstanbul
27°C
Açık
Cuma Az Bulutlu
28°C
Cumartesi Hafif Yağmurlu
23°C
Pazar Parçalı Bulutlu
24°C
Pazartesi Parçalı Bulutlu
26°C

Kara Deliklerin Neden Global Biçimli Olduğunu Varsaydık? Öbür Hallerde de Olamazlar mı?

Eskilerden beri kara deliklerin, global biçimli olduğunu kabul ettik. Pekala galaksilerin merkezinde yer alan bu delikler, öbür bir hale sahip olamaz mı?

Kara Deliklerin Neden Global Biçimli Olduğunu Varsaydık? Öbür Hallerde de Olamazlar mı?
05.12.2024 19:40
11
A+
A-

“Tüm kara deliklerin formu benzer olmak zorunda mı?” “Birbirlerinden farklı olamazlar mı?”

Gelin, bakalım.

Astrofizikteki klasik fikir, kara deliklerin global olduğudur.

Bunun nedeni ise yer çekiminin, her şeyi kütle merkezine doğru çekerek bir küre oluşturmasıdır. Aslında bu fikir, üç boyutlu uzay ve bir boyutlu vaktin olduğu bir kainatta, kara deliklerin ufukları için de geçerlidir.

Hatta aynı şekilde gaz ve tozdan oluşan moleküler bulutların, merkeze doğru birikerek bir çekirdek oluşturmasıyla gezegenlerde ve yıldızlarda da gözlemlediğimiz şey budur.

Ancak teorik fizik dünyasında işler, öteki bir tarafa evrilmiştir.

Bilim insanları, bildiğimiz üç uzaysal boyuttan ve zaman boyutundan daha fazlası olabileceği fikrini ortaya attılar. Bu ekstra boyutlar, onları göremesek ya da dokunamasak bile, uzayda işlerin nasıl yürüdüğü üzerine önemli tesirlere sahip.

Örneğin astrofizikçilere göre bu ekstra boyutlarda, kara deliklerin global olduğu biçimindeki olağan kural tamamen doğru olmayabilir. Çünkü işin içine matematik girdiğinde kimi değişik olasılıklar ortaya çıkar. Tahminen de kara delikler, çoğu zaman düşünülenden farklı formlara sahip olabilir.

Öte yandan Albert Einstein, uzay ve vaktin, karar delikler gibi süper kütleli objeler etrafında nasıl eğildiğini anlamamıza yardımcı olan denklemler geliştirmiştir.

Yani bu denklemler, bize bir kara deliğin halinin nasıl göründüğünü söyler. Olağan boyutlarda kara delikler vardır daha büyük boyutlarda işler, daha enteresan ve karmaşık hâle gelir.

Özetle kara deliklerin global biçimde olduğunu varsayma nedenimiz, şimdiye dek yapılan teorik fizik çalışmalarıyla ilgilidir. Lakin bilim insanları, bu mevzuyu irdelemeye devam ettikçe ve işin içine matematiği de katınca, işlerin değişme mümkünlüğünün yüksek olduğunu görür.

Kaynaklar: Science ABC, The University of Chicago 
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.