Evde kolay bir ses duyduğunuzda güya az sonra çok büyük bir felaket ile karşı karşıya kalacağınızı ya da kapı çalmasa bile birinin geleceğinden telaş ettiğiniz oldu mu? Yani aslında ortada hiçbir sorun yokken kendinizi tetikte hissettiğiniz?

Eğer yanıtınız evet ise, hipervijilans ismi verilen bir rahatsızlık ile mücadele ediyor olabilirsiniz. Yani kendinizi sebepsiz yere tetikte hissetme durumu.
Peki bu rahatsızlık nasıl ortaya çıkıyor ve üstesinden nasıl gelebilirsiniz?
Hipervijilans, en kolay tarifiyle kişinin daima olarak kendini tetikte hissetmesi olarak ifade edilebilir.

Böyle bir durumda, olağan koşullarda bizi tehlikelerden koruyan savunma sistemi aşırı fazla çalışıyor ve uzun vadede kişinin gerilim düzeyini artırarak tasa bozukluklarına yer hazırlıyor.
Bu rahatsızlığın hem fizikî hem de ruhsal tesirleri gözlemlenebiliyor. Fizikî belirtiler arasında bedende daima olarak bir tansiyon ve aşırı gerilim var. Ruhsal manada ise daima kaygı duyma hissi, uykusuzluk ve odaklanma zorluğu sıkça görülüyor.
Peki hipervijilansın ortaya çıkma nedenleri neler?

Bu rahatsızlık, kişinin geçmişte yaşadığı önemli bir travmanın ardından ortaya çıkabiliyor. Çeşitli zihinsel sağlık meseleleri da kişinin tehdit algısını artırabiliyor. Örneğin anksiyete durumundaki bir insan, daima olarak telaş ve telaş içinde olabiliyor.
Bu da etraflarındaki her şeyi potansiyel bir tehdit olarak görmesine yol açıyor. şekilde depresyon durumundaki kişi ise ümitsizlik ve değersizlik hissi yaşıyor. Yeniden çocukluk çağı travmaları sebebiyle, inançsız bir ortamda büyüyen bireylerde hipervijilansın görülme ihtimali epey fazla.
Aynı şekilde uzun müddetli aile ya da iş baskısı gibi faktörler de bu rahatsızlığı ortaya çıkarabiliyor.
Bu rahatsızlık için tedavi prosedürleri var mı?
Aslında hipervijilans ile başa çıkmak için çeşitli tedavi yöntemleri bulunmakta. Örneğin terapiler, bireyin tetikte olma hissini azaltmada tesirli olabiliyor. Örneğin Bilişsel Davranışçı Terapi (CBT), kişinin niyetlerini ve reaksiyonlarını değiştirmeyi hedefleyen bir terapi tipi.
Bu sayede kişi, olumsuz niyetlerini tanıyor ve bu fikirleri sağlıklı ve olumlu bir şekilde yönlendirmeye başlıyor. Ayrıyeten EMDR terapisinde travma sonrası gerilim bozukluğu gibi durumlarla başa çıkmak mümkün.
Bu terapi, kişinin travmatik olayları işlemesine yardımcı olarak, geçmişte yaşanan acı verici tecrübelerle baş etmesine destek oluyor.
Aslında her birey, hipervijilans ile farklı sistemlerle mücadele edebilir. Kimileri terapiler ile bunun üstesinden gelirken kimileri meditasyon, nefes antrenmanları ve çeşitli hobiler edinerek bu sorunun üstesinden gelebilir.