Yeni araştırmanın şaşırtan keşfi: Güllerin atası aslında sarı mıydı?

Yeni bir araştırma, güllerin kökeni hakkında şaşırtan bir keşif ortaya koydu: İlk güllerin kırmızı, beyaz ya da pembe değil, sarı renkte olduğu… Pekin Ormancılık Üniversitesi’nden Profesör Chao Yu liderliğindeki bilim insanları, Rosa persica isimli çöl tipinin genomunu tahlil ederek çağdaş güllerin evrimsel geçmişini aydınlattı.

Araştırmaya göre, bu atasal cinsin yapraklarında leke bulunmuyordu ve çiçek yapısı epeyce kolaydı. Çift sıra yaprakçık benzeri karmaşık formlar ise zamanla ortaya çıkan az mutasyonlar sayesinde gelişti. Beyaz güllerin daha erken evrimleştiği, kırmızı ve pembe güllerin ise insanlar tarafından tercih edildikçe yaygınlaştığı belirtiliyor.

Geçmişte güller, tabiatta çok geniş bir genetik çeşitliliğe sahipti. Fakat tarım ve yetiştiricilik uygulamaları nedeniyle sırf makul çeşitler tercih edildi. Endüstriyel tarım, hastalıklara ve iklim değişikliklerine karşı gülleri daha savunmasız hale getirdi. Doğal çeşitlilik azalırken, kimi yırtıcı cinsler çapraz yetiştirme çalışmalarında genetik kaynak olarak değerlendirildi.

Gül genetiği üzerine yapılan araştırmalar, bu bitkilerin evrimsel süreçlerini anlamamızı sağlarken, gelecekte daha hastalıklara güçlü ve istenen özelliklere sahip tiplerin yetiştirilmesini kolaylaştırabilir.

Güller ve kültürel değişimler

Araştırma, günümüzde güllerin kokularının geçmişe kıyasla çok daha az çeşitlilik gösterdiğini ortaya koydu. Bunun sebebi ise yetiştiricilerin hastalık direnci ve uzun ömür özelliklere öncelik vermesi. Bu tercih, doğal kokuların zamanla azalmasına neden oldu.

Ayrıca kültürel manada güllerin sahip olduğu semboller de değişti. Örneğin, sarı güllerin kıskançlık ve sadakatsizlikle ilişkilendirilmesi, zaman içinde toplumların güllere yüklediği manaların farklılaştığını gösteriyor.

Bilim insanları, güllerin tabiatta hala birçok genetik potansiyel barındırdığını ve kimi özelliklerin yeniden kazandırılabileceğini düşünüyor. Muhafaza çalışmaları, genetik çeşitliliğin sürdürülebilir şekilde korunmasına yardımcı olabilir. Gelecekte güller, istenen renk ve dayanıklılık özellikleriyle yetiştirilebilir.

Bu çalışma, güllerin evrimsel sürecine dair çok önemli bilgiler sunuyor ve gelecekte bitki genetiği çalışmalarına istikamet vermeye yardımcı olabilir. Araştırma, Nature Plants mecmuasında yayımlandı.