Kanser tedavisinde umut veren sonuçlar: Başrolde mRNA aşıları var

Kanserle mücadelede uzun süredir beklenen “kişiselleştirilmiş tedavi” dönemi, mRNA teknolojisi sayesinde gerçek bir kırılma noktasına ulaşıyor gibi görünüyor. Moderna ve Merck tarafından yürütülen yeni bir klinik deneyin sonuçları, yüksek riskli cilt kanseri hastaları için umut verici bir tablo ortaya koydu.

Deney aşamasındaki mRNA aşısının, standart tedaviyle birleştirildiğinde kanserin nüksetme veya ölüm riskini beş yıllık süreçte yaklaşık yarı yarıya azalttığı açıklandı. Henüz tüm detayları tıp dünyasıyla paylaşılmamış olsa da, paylaşılan ilk veriler kanser aşısı hayalinin gerçeğe ne kadar yakın olduğunu gösteriyor.

Söz konusu çalışma, cerrahi müdahale sonrası kanserin geri dönme ihtimali yüksek olan evre 3 ve evre 4 melanom hastalarını kapsıyor. Normal şartlarda bu hastalar, bağışıklık sistemindeki T hücrelerini kansere karşı aktif tutan bir immünoterapi ilacıyla tedavi ediliyor. Ancak yeni yöntemde, her hastanın kendi tümöründeki mutasyonlara göre özel olarak tasarlanmış bir mRNA aşısı devreye giriyor. Bu aşı, bağışıklık sistemine düşmanı doğrudan tanıtıyor ve vücudun savunma mekanizmalarını kanser hücrelerini nokta atışıyla yok etmesi için eğitiyor.

mRNA teknolojisinin kanserle imtihanı

Beş yıllık takip verilerine göre, sadece standart tedavi alan hastalarla kıyaslandığında, kişiselleştirilmiş aşı desteği alanlarda risk oranı yüzde 49 civarında düştü. İki ve üç yıllık ara raporlarda da benzer başarı oranları gözlenmişti; bu da tedavinin etkisinin zamanla kaybolmadığını, aksine kalıcı bir koruma sağladığını gösteriyor. Yan etkiler konusunda ise büyük bir sürpriz yaşanmadı. Hastalar en çok yorgunluk, aşı bölgesinde ağrı ve titreme gibi klasik şikayetlerden bahsetse de ağır bir tabloyla karşılaşılmadı.

Şirket yetkilileri bu sonucu “anlamlı bir dönüm noktası” olarak nitelendiriyor. Moderna, bu başarının ardından akciğer, mesane ve böbrek kanseri gibi farklı türler üzerinde de benzer aşılar için geniş çaplı deneyler yürütmeye başladı. Ancak tıp dünyasındaki bu heyecana rağmen, projenin önünde sadece bilimsel değil, siyasi engeller de bulunuyor. Özellikle ABD’deki mevcut siyasi iklimde mRNA aşılarına karşı artan güvensizlik ve bu alandaki fonların kısıtlanması, çalışmaların hızını kesebilir.

Her şeye rağmen, cerrahiden sonra “acaba kanser geri dönecek mi?” korkusuyla yaşayan binlerce hasta için bu aşılar, tıbbın sunduğu en güçlü can simitlerinden biri haline gelecek gibi görünüyor.