NASA, 10 yaşındaki kızın Plüton talebine bakın nasıl yanıt verdi

Güneş sisteminin en tartışmalı ve en sevilen üyesi Plüton, bugünlerde minik bir uzay meraklısının NASA’ya gönderdiği samimi mektupla yeniden gündemde. 10 yaşındaki Kaela, NASA Yöneticisi Jared Isaacman’a hitaben kaleme aldığı yazısında, Plüton’un neden yeniden “dokuzuncu gezegen” ilan edilmesi gerektiğini bir bir sıraladı.

Sosyal medyada büyük yankı uyandıran bu girişim, bilim dünyasının tozlu raflarındaki “gezegen tanımı” tartışmasını yeniden odamıza taşıyor. Küçük Kaela’nın mektubu sadece bir çocukluk hayalinden ibaret değil; içerisinde Kuiper Kuşağı gibi doğru teknik bilgiler de barındırıyor. Plüton’un sistemimizin ayrılmaz bir parçası olduğunu savunan küçük kız, bu değişikliğin tüm dünyayı mutlu edeceğine inanıyor. NASA Yöneticisi Jared Isaacman ise bu içten çağrıyı cevapsız bırakmadı. “Kaela, konuyu inceliyoruz” şeklindeki nazik yanıt, her ne kadar resmi bir statü değişikliğine işaret etmese de Plüton tutkunlarını heyecanlandırmaya yetti.

Plüton’un varlığına dair ilk ipuçlarını, 20. yüzyılın başlarında astronom Percival Lowell ortaya atmıştı. Lowell’ın ölümünden yıllar sonra, 1930’da Clyde Tombaugh tarafından keşfedilen bu buzlu gök cismi, on yıllar boyunca ders kitaplarının değişmez dokuzuncu gezegeni oldu. İlginçtir ki, keşfedildiği andan itibaren Güneş etrafındaki bir tam turunu bile tamamlayamadan ünvanını kaybetti. Plüton’da bir yılın 248 Dünya yılına denk gelmesi, bu gök cisminin ne kadar yavaş ve gizemli bir yolculuğa sahip olduğunu kanıtlıyor.

Neden rütbesi geri alındı?

Takvimler 24 Ağustos 2006’yı gösterdiğinde, Uluslararası Astronomi Birliği tarihi bir karara imza atarak Plüton’u listenin dışına itti. Eris ve Haumea gibi benzer boyutlardaki cisimlerin keşfi, “gezegen” tanımının sınırlarını zorunlu olarak değiştirdi. Yeni kurallara göre bir cismin gezegen sayılması için Güneş etrafında dönmesi, küresel bir şekle sahip olması ve en önemlisi yörüngesini temizlemiş olması gerekiyor.

Plüton, Kuiper Kuşağı’ndaki binlerce buzlu cisimle aynı yolu paylaştığı için üçüncü kurala takıldı ve “cüce gezegen” sınıfına dahil edildi. Hatta en büyük uydusu Charon ile olan benzer boyutu, bu ikilinin bazen “ikiz sistem” olarak anılmasına bile yol açıyor.

NASA her ne kadar genç kaşiflerin heyecanına ortak olsa da bilimsel terminolojinin nostaljiyle değişmesi pek mümkün değil. Yine de Kaela gibi gençlerin merakı, uzak ve buzlu dünyanın gizemini her daim taze tutacak gibi…