Ay’a gidecek astronotların en büyük meselelerden biri olan Ay Tozu için tahlil bulundu

Astronotların Ay’a dönmesini zorlaştıran pek çok farklı telaş bulunuyor. Üstelik astronotları Ay’a ulaştırdıktan sonra da zorluklar bitmiyor ve en büyük zorluklardan biri, epeyce küçük bir kaynağa sahip: Ay tozu. Bu toz, cam elyafı kıvamına sahip, uzay giysilerine ve araçlara yapışır ve onu solumak istemezsiniz. Apollo astronotları, bu tozu fırçalar kullanarak temizlemeye çalışırken pek başarılı olamamışlardı. Yeni bir makale ise sıvı nitrojenin bu emel için kullanılabileceğini öneriyor.

Bir ekip, sıvı nitrojenle dolu bir kriyojenik püskürtücüyü vakumda test ederek, ay tozui bir hususla kaplı uzay giysisi bir materyalin üzerine püskürttü. Ekip, sistemin, geçmişte kullanılan fırçalar ve vakumlama prosedürlere aynı şekilde giysilere zarar vermeden, vakum şartları altında tozun yüzde 98,4’ünden fazlasını giderebildiğini buldu.

Washington Eyalet Üniversitesi’nden makalenin baş yazarı Ian Wells yaptığı açıklamada, “bu madde vazifeleri ve meskenlerine döndüklerinde astronotları etkileyen pek çok sorun ortaya çıkartıyordu” dedi.

Ay tozu, motorları ve elektroniği etkileyebiliyor, mühürleyici kısımları dahil olmak üzere giysilere zarar verebiliyor ve Apollo astronotlarının “Ay nezlesi” geçirmesine sebep oluyordu. Astronotların akciğerlerine zarar verdi ve uzun vadede kömür madencilerinin yaşadıklarına tesirlere neden olabilir.

Wells, “Ay tozu elektrostatik olarak yüklüdür, aşındırıcıdır ve her yere ulaşan başa çıkılması çok zor bir maddedir” diye açıklıyor ve ekliyor: “En azından her şeyi kaplayan ince bir toz katmanı oluşur.”

Sistemin aktifliğini pahalandırmak için 26 numune toplam 233 kere test edildi. Bunlardan biri, materyalde herhangi bir hasar oluşmadan önce 75 temizleme döngüsünden geçti. Apollo görevi sırasında tek bir fırçalama giysilere zarar vermek için kafiydi. Bu giysilerin ucuz olmadığını da tahmin edebilirsiniz.

Testler hem vakumda hem de atmosferik şartlar altında gerçekleştirildi. Sistem, vakumda çok daha iyi çalışıyordu ve küçük toz parçacıklarının neredeyse yüzde 96’sından kurtulmayı başardı.

Bu çalışma, geçtiğimiz yıl NASA’nın Çığır Açan, Yenilikçi ve Oyun Değiştiren (BIG) Fikir Yarışını kazandı ve ekip, süreci daha iyi anlamak ve gerçek Ay şartlarına daha yakın testler yapmak için kaynak müracaatında bulunmak istiyor.

Çalışma Acta Astronautica’da yayınlandı…