Bilim İnsanları ‘Hayalet’ Plankton Fosiller Keşfetti

Uluslararası bir araştırma ekibi, yeni bir fosilleşme tipi keşfetti. ‘Hayalet’ fosillerinin keşfi, geçmiş global ısınma olaylarına karşı plankton direncini ortaya koyuyor.

University College London’dan (UCL), İsveç Tabiat Tarihi Müzesi’nden, Londra Tabiat Tarihi Müzesi’nden ve Floransa Üniversitesi’nden uluslararasıbir bilim insanı ekibi, şimdiye kadar hiç fark edilmemiş olağanüstü bir fosilleşme çeşidi buldu. Fosillerin, milyonlarca yıl önce denizlerde yaşamış, kokolitofor ismi verilen tek hücreli planktonların mikroskobik izleri ya da “hayaletleri”. Keşifleri, iklim değişikliğinin okyanuslardaki planktonları nasıl etkilediğine dair anlayışta bir ihtilal yaratıyor.

Hayalet fosiller insanlık için epey önemli

Kokolitoforlar günümüz okyanusları için epeyce değerlidir. Soluduğumuz oksijenin birçoklarını sağlar, deniz besin ağlarını dayanaklar ve deniz tabanındaki tortularda karbonu kilitlerler. Hücrelerini kokolit ismi verilen bir çeşit mikroskobik plankton sert kalkerli plakalarla çevreler. benzeyenzamanda kokolitoforlar olağanda kayalarda fosilleşen şeylerdir.

Bu fosillerin yavaş yavaş ortadan yok olması, geçmişteki birçok global ısınma olayında belgelenmiştir. Bu da bilim beşerlerine, bu planktonların iklim değişikliği ve okyanus asitlenmesinden önemli şekilde etkilendiğini düşündürmektedir.

İsveç Tabiat Tarihi Müzesi’nden Dr. Sam Slater, “Bu hoş hayalet fosillerinin keşfi tamamen beklenmedik bir şeydi. Başlangıçta onları fosilleşmiş polenlerin yüzeylerinde korunmuş olarak bulduk ve olağan kokolitofor fosillerinin ender olduğu ya da hiç olmadığı devirlerde bol oldukları derhal ortaya çıktı. Bu bizim için büyük bir sürprizdi!” açıklamasını yaptı.

Mikroskobik boyutlarına karşın, kokolitoforlar okyanusta epeyce bol olabilir ve uzaydan bulut gibi çiçekler olarak görülebilirler. Vefattan sonra, kalkerli dış iskeletleri deniz tabanına çöker, çok sayıda birikir ve tebeşiri kayalar oluşturur.

Kokolitoforlar saç telinden bile ince!

Profesör Paul Bown, açıklamasında bu hayalet nannofosillerin korunması gerektiğini vurguladı ve “Hayalet fosiller son derece küçük. Uzunlukları yaklaşık olarak milimetrenin beş binde beşi kadar, insan saçından 15 kat daha ince! Fakat yepyeni plakaların ayrıntıları hala harika bir şekilde görülebiliyor. Plakaların kendileri çözülmüş olsa bile, eski organik unsurun yüzeylerine bastırılıyor.” diyerek açıklamalarını tamamladı.

Deniz tabanındaki tortular gömülürken oluşan hayalet fosiller, kayaya dönüşür. Üstte kademeli olarak daha fazla çamur biriktikçe, ortaya çıkan basınç, kokolit plakalarını ve diğer organik kalıntıları birlikte ezer ve sert kokolitler, polen ve diğer yumuşak organik hususların yüzeylerine bastırılır. Daha sonra, kayadaki boşluklardaki asitli sular, kokolitleri eriterek geride yalnızca izlenimlerini, yani hayaletleri bırakır. İşte hayalet fosiller bu türlü oluşur.

Çalışmalar sonucunda dünyanın dört bir yanında hayalet fosiller bulundu

Çalışma, Güney Yarımküre’deki büyük volkanizmanın atmosferdeki CO2 düzeylerindeki artışın neden olduğu, Erken Jura’da süratli bir global ısınma aralığı olan Toarcian Okyanus Anoksik Olayı’na (T-OAE) odaklandı. Araştırmacılar, Birleşik Krallık, Almanya, Japonya ve Yeni Zelanda’dan T-OAE ile alakalı hayalet nannofosiller buldular.

Profesör Richard Twitchett “Hayalet fosiller, nannoplanktonun, Jura ve Kretase’deki geçmiş global ısınma olayları sırasında, evvelki kayıtların planktonun okyanus asitlenmesi nedeniyle çöktüğünü varsaydığı, bol, çeşitli ve geliştiğini gösteriyor. Bu fosiller, kalkerli nannoplanktonların ısınma olaylarına nasıl tepki verdiğine dair anlayışımızı yeniden şekillendiriyor” dedi.

Son olarak, Dr. Sam Slater bu keşfi şöyle açıklıyor: “Çalışmamız, geçmişteki bu ısınma olayları sırasında alg planktonunun bol olduğunu ve deniz tabanındaki oksijen düzeylerinin çoğu cinsin hayatta kalamayacağı kadar düşük olduğu deniz can kaybı bölgelerinin genişlemesine katkıda bulunduğunu gösteriyor. Plankton patlamaları ve can kaybı bölgelerle birlikte bu şartlar, global olarak ısınan okyanuslarımızda daha yaygın hale gelebilir.”