Bilime Göre, Evlilik ve Mezuniyet Hayatımızdaki Dönüm Noktaları Kişiliğimizi Değiştiriyor mu?

2023 yılında yayımlanan “Life Events and Personality Change: A Systematic Review and Meta-Analysis” (Yaşam Olayları ve Kişilik Değişimi: Sistematik Bir İnceleme Ve Meta-Analiz) isimli şimdiki bir araştırma çarpıcı sonuçlar ortaya koydu.

Araştırma, bireylerin hayatları boyunca yaşadığı önemli olaylarının onların kişilikleri üzerinde yarattığı değişimi tespit etmeyi amaçlıyor.

İlk olarak araştırmanın metodolojisine bir göz atalım.

Bir meta-analiz olan bu araştırma, daha evvelden belirlenmiş 44 farklı çalışmanın toplam 121.187 kişilik örneklemi üzerine gerçekleştiriliyor.

Araştırmaya dahil edilen çalışmaların, şahısların hayatlarında yaşadığı olayların kişilik değişimleri üzerindeki etkilerini değerlendiren boylamsal ve nicel araştırmalar olduğu belirtiliyor.

Bu doğrultuda, Beş Büyük Kişilik Özellikleri (Big Five Personality Traits) kapsamında ele alınan duygusal istikrar, dışa dönüklük, açıklık, uyumluluk, sorumluluk, ayrıyeten ömür memnuniyeti ve benlik hürmetini gibi değişkenler araştırma kapsamında inceleniyor.

İncelenen temel hayat olayları arasında yeni bir münasebete başlama, evlilik, çocuk doğumu, ayrılık, boşanma, işten çıkarılma ve emeklilik önemli dönüm noktaları inceleniyor.

Bulguları incelemeye başlayabiliriz. Bireylerin yeni bir bağa başlamasının hayat memnuniyetleri üzerinde artışa sebep olduğu görülüyor.

Yeni bir ilgiye başlandığında bireylerin yaşam memnuniyetleri üzerinde küçükanlamlı bir tesir olduğu görülüyor.

Evliliğin ise, bireylerin açıklıkları bağlamında bir azalmaya sebep olduğu görülüyor.

Başka bir deyişle, bireylerin evlendikten sonra daha az maceracı ve yenilikçi olma eğiliminde oldukları görülüyor.

Çocuk doğumu açısından bakıldığındaysa, çocuk sahibi olan bireylerin dışa dönüklüklerinde düşüş olduğu görülüyor. Yani, yeni ebeveynlerin sosyal etkileşimlere karşı daha az istekli oldukları gözlemleniyor.

Boşanma sonrasındaysa şahısların sorumluluk duygusunda artış ve ömür memnuniyetlerinde kısa vadeli düşüşler olduğu görülüyor.

Mezun olmanınsa şahısların duygusal istikrar ve sorumluluk hissinde artışa sebep olduğu görülüyor.

Bireylerin, mezuniyet sonrası yeni misyonlar üstlenmeye ve daha planlı bir ömür sürmeye eğilimli olduğu ve yaşam memnuniyetlerinde bir artış olduğu belirtiliyor.

İlk işe başlama açısındansa, bu olgunun bireylerin sorumluluk seviyelerinde duygusal istikrar ve dışa dönüklükte artışa sebep olduğu tespit ediliyor.

İşsiz kalmak ise, bireylerin ömür memnuniyetinde, duygusal istikrar ve sorumluluk hislerinde besbelli bir düşüşe sebep oluyor.

Emekliliğinse, kişilik özellikleri üzerinde önemli bir tesiri olmadığı gözlemleniyor.

Özetle, bu bulgular bireylerin hayatlarında yaşadığı çok önemli olaylarının kişilik özellikleri üzerinde üzerinde belirgin değişimlere sebep olabileceğini bilimsel bir temelde kanıtlıyor.

Tabii her bilimsel araştırmada olduğu gibi bu araştırmanın da bazı kısıtları olabileceğini ve kendi örneklemi kapsamında genelleştirmenin daha doğru olacağını ifade ederek içeriğimizi noktalayalım.