Bu Deneyi Okurken Yüzünüz Kızarabilir: Ringelmann Tesiri

Literatürde, sorumluluğun dağılması durumuna “sosyal tembellik (social loafing)” deniyor. Bu husustaki ilk çalışma 1880’li yıllarda Max Ringelmann tarafından yapıldı. Bu yüzden karşımıza “Ringelmann etkisi” olarak da çıkıyor.

Daha önce bir kümenin modülü olarak çalıştıysanız, muhtemelen bu psikolojik fenomeni ilk elden deneyimlemişsinizdir. Bu durumun neden ortaya çıktığını hiç düşünmüş müydünüz? 

Ringelmann, sosyal tembelliği test etmek için bir halat kullandı.

Max Ringelmann; iştirakçilerden önce bir halatı tek başlarına, daha sonra altı kişilik bir kümeyle çekmelerini istedi. Bir kişi, ipi 85,3 kg çekebilirken 6 kişi toplamda 390 kg çekebiliyordu.

Kısacası, ferdi çekme gücü 65 kilograma düşerek %24 oranında bir azalma meydana geliyordu. Üstelik kümedeki insanların sayısı arttıkça kişisel performanslar daha da düşüyordu. Pekala bu duruma sebep olan nedir?

Sosyal tembellik 4 durumda ortaya çıkabilir.

Daha sonra bu mevzuda öteki deneyler de yapan farklı araştırmacıların elde ettiği sonuçlar Ringelmann’ın deneyini dayanaklar nitelikteydi. Psikologlar, sosyal tembelliğin ortaya çıkmasına neden olan şu 4 temel sebebi sıralıyor:

• Motivasyon
• Sorumluluk dağılımı
• Grup büyüklüğü
• Beklentiler

Motivasyon ve sorumluluk dağılımı:

Verilen görevde motivasyonu düşük insanlar, bir kümenin kesimi olduklarında “sosyal tembellik” yapmaya daha meyilli olurlar. 

Sorumluluk dağılımında sosyal tembelliğin yükselme ihtimali ise insanların onlara verilen vazifede bireysel olarak daha az sorumlu hissetmeleri ve ferdî gayretlerinin sonuç üzerinde tesirinin az olacağını düşünmeleri ile gerçekleşir.

Grup büyüklüğü ve beklentiler:

Bireysel ya da küçük kümelerle çalışan insanlar uğraşlarının daha çok önemli olduğunu hissederek daha fazla katkıda bulunmaya çalışırlar. Grup ne kadar büyükse, insan çabası o kadar düşüktür.

Son olarak, diğer iştirakçilerin gereğince katkı sağlamadığı kümedeki bir insan, o işin başarısızlıkla sonuçlanmaması için muhtemelen daha çok uğraş gösterir. Öte yandan, kümede çalışan insanlar bulunuyorsa geri kalanların “sosyal tembelliğe” yatkın olma ihtimali yüksektir.

Sosyal tembellik azaltılabilir.

“Ringelmann etkisi”nin grup performansı ve verimlilik üzerindeki tesirleri yadsınamayacak kadar büyüktür fakat önüne geçmek için uzmanların önerdiği kimi şeyler var:

• Bireysel görev ve sorumlulukların atanması
• Küçük gruplar oluşturmak ve “bireysel olarak hesap verme” ortamının sağlanması
• Net standartlar ve kurallar oluşturmak
• Bireysel ve grup performansının farklı değerlendirilmesi
• Bireysel üyelerin muvaffakiyetlerini vurgulamak