Çin, NASA’dan önce Ay’a insan gönderebilir mi?

Çin, Ay’a astronot değil taikonot ayak bastırmak istiyor. Bu hedef doğrultusunda ülke, insanlı Ay programında önemli bir eşiği daha geride bıraktı. Çarşamba günü (11 Şubat) yerel saatle gerçekleştirilen testte, Çin’in yeni nesil insanlı uzay kapsülü Mengzhou düşük irtifa kaçış testine tabi tutuldu. “Rüya Gemisi” anlamına gelen Mengzhou, 2030 gibi erken bir tarihte mürettebatı Ay’a taşıyabilecek şekilde tasarlanıyor.

Mengzhou kapsülü kritik kaçış testini geçti

Test, Hainan Adası’ndaki Wenchang Space Launch Site tesisinden gerçekleştirildi. Mengzhou kapsülü, planlandığı şekilde roketinden ayrılarak acil durum senaryosunu simüle etti. Ardından paraşütlerini açarak okyanusa iniş yaptı.

Bu senaryo, olası bir fırlatma acil durumunda mürettebatın güvenli biçimde roketten uzaklaştırılması için gereken kabiliyetleri doğrulamayı amaçlıyor. Test sonuçlarına göre kapsül, tasarlandığı gibi çalıştı ve tüm aşamalar başarıyla tamamlandı. Mengzhou’nun bu performansı, Çin’in insanlı Ay görevleri için güvenlik altyapısını inşa etme sürecinde önemli bir kilometre taşı olarak görülüyor.

Yeniden kullanılabilir ilk kademe testi

Mengzhou testinde dikkat çeken bir diğer unsur ise Long March 10 roketiydi. Çin’in Ay planlarının bel kemiğini oluşturan bu yeni ağır yük roketi, ülkenin astronotlarını Dünya’nın en yakın komşusuna taşıyacak. Long March 10’un ilk kademesi, Falcon 9 roketinde olduğu gibi yeniden kullanılabilir şekilde tasarlanıyor. Test sırasında Mengzhou kapsülü roketten ayrıldıktan sonra, güçlendirilmiş bir iniş manevrasıyla ilk kademe kontrollü ve dikey biçimde okyanusa iniş gerçekleştirdi.

Long March 10 hâlâ geliştirme aşamasında ve gerçekleştirilen uçuş yörüngeye ulaşmadı. Ancak ilk kademenin başarılı suya inişi, roketin geri kazanımı ve yeniden kullanımı açısından önemli bir eşik olarak değerlendiriliyor.

Lanyue iniş aracı ve Ay yarışı

Çin yalnızca kapsül ve roket tarafında değil, insanlı Ay iniş aracı geliştirme sürecinde de ilerleme kaydetti. Ülkenin mürettebatlı Ay iniş aracı Lanyue üzerinde de son dönemde önemli adımlar atıldı.

Bu gelişmeler, Çin’in Ay yüzeyine insanlı dönüş yarışında ciddi bir aday olduğu yönündeki görüşleri güçlendiriyor. Öte yandan NASA, 2028 yılında gerçekleştirilmesi planlanan Artemis 3 göreviyle Ay’a yeniden insan indirmeyi hedefliyor. Artemis 3 kapsamında, iniş aracı olarak Starship aracının modifiye edilmiş bir versiyonu kullanılacak.

Ancak takvimin tutup tutmayacağı belirsizliğini koruyor. Sürecin önemli ayaklarından biri olan Artemis 2 görevi, Ay etrafında gerçekleştirilecek insanlı bir uçuş olacak ve en erken gelecek ay fırlatılabilir. Bu görevde NASA’nın Space Launch System roketi ve Orion kapsülü kullanılacak, ancak Starship bu uçuşta yer almayacak. Çin’in Mengzhou ve Long March 10 testleri, Ay yarışının yeniden hız kazandığını gösteriyor. Önümüzdeki yıllar, Ay yüzeyine kimin önce insan indireceğini belirleyecek kritik gelişmelere sahne olabilir.