Cinsel İlgi Sonrasında Gelen Mutsuzluk Neden Olur?

Kişi kendi isteğiyle cinsel alaka yaşadıktan sonra melankoli, hayal kırıklığı, hüzün, pişmanlık, suçluluk, boşluk, uyuşukluk, utanç veya ıstırap benzeri hislere kapılıyorsa nedeni post-coital disfori olabilir. Esasen bu sorun, yalnızca seksten sonra değil, bazen mastürbasyondan sonra bile görülebilir. Ayrıyeten çoğu kişi hayatının bir döneminde, bir sefer de olsa bu sorunu deneyimleyebiliyor. 

Hatta bu durumda depresyon, anksiyete, ağlama krizleri, saldırganlık, panik atak ve öfke benzeri durumlar bile görülebiliyor. Bunu yaşayan birtakım bireylerde, cinsel birliktelikten alınan zevk duygusu, o an içerisinde gerçekleşmeyip birliktelik bittikten sonra gerçekleşebiliyor. O zaman gelin bu karmaşık gelen meselenin sebeplerine birlikte bakalım.

Uzmanlar bu durumun sebebinin, kişinin evvelden bir travma, taciz ya da depresyon hikayesi yaşamasından kaynaklanabileceğini söylüyor.

Bilim beşerlerine göre birey, çocukluğunda ya da gençliğinde psikolojik, kelamlı ve fizikî olarak istismara uğramışsa bu, post-coital disfori yaşaması için bir risk faktörü olabilir. Keza çocukluk çağında anksiyete ile mücadele eden birinin, anksiyetenin getirdiği ağır kaygıyı ve endişeyi üzerinden atamamış olabilme ihtimalinden ötürü, cinsellikten sonra memnuniyetsizlik duyabileceği düşünülüyor. Zira kişi farkında olmasa da bağlantı esnasında, içinde bulunduğu bu psikolojilen ötürü gerilimli olabiliyor.

Özellikle geçmiş cinsel tecrübelerin olumsuz olması da kişinin bu durumu yaşamasını sağlayabiliyor. Mesela bayanlarda görülen doğum sonrası depresyon, onların hormonlarını etkilediği (östrojen düzeyindeki değişiklikler depresyonu meydana getirebiliyor) için bu devirde cinsellik yaşamaları, bağdan sonra depresif hissetmelerine yol açabiliyor. Uzmanlar bu devirde olan bayanların, cinsel birliktelik sonrası yaşanan olumsuz hisleri daha fazla deneyimleyebilme ihtimalleri olduğunu söylüyor.

Bu hormon konusuna ayrıntılı baktığımızda; seksin, oksitosin (cinsel manada uyarıcı bir hormon/hipofiz bezinin arkasında bulunan kan deveranının düzenlenmesini sağlayan hormon) ve dopamin (kişiye zevk benzeri motive edici hisler sağlar) gibi hormonları aktive eden bir eylem olduğunu görürüz. 

Orgazm olmak da prolaktin (süt hormonu/kadınlarda fazla salgılandığında vajinal kuruluk, cinsel isteksizlik, ağrılı cinsel ilişki/erkeklerde fazla olduğunda cinsel isteksizlik, ereksiyon problemleri, kısırlık durumlar yaratabiliyor) gibi hormonların salınımını tetikleyebiliyor.

Bu hormonların cinsel tecrübe sırasında, bir anda yükselip bir anda düşmeleri bireyin (kadın/erkek olması fark etmeksizin) ruh halini etkileyebiliyor. Bundan ötürü birtakım şahıslarda bu durum daha ağır hissedilebiliyor ve üzgün ya da endişeli olma hali ortaya çıkabiliyor. 

Aslında bu biraz değişik bir durumi gelebilir. Zira cinsel tecrübe yaşadığınız kişiyi çok sevseniz ve çok bağlı olsanız bile bu durumu yaşayabiliyorsunuz. Psikologlar bazen kişinin yaşadığı alakaya kendini çok fazla verememesinin de bu sıkıntıya yol açabileceğini ifade ediyor. Yani bir sevgiliniz/eşiniz varfakat ona içiniz çok ısınmamışsa bu sorun meydana gelebilir. Mesela partnerinizle yalnızca seks odaklı bir birlikteliğiniz varsa, duygusal yakınlığınız yoksa da cinsel bağlantı bittikten sonra bu durumu deneyimleyebilirsiniz.

Tekrar vurgulamak gerekirse, bu durum kişinin sıhhatsiz bir bağlantısı olduğu için yaşanmıyor. Evet bu da bir ihtimal lakin bu mevzudaki esas sebep yalnızca bu değil. Birey, bağlantısında dünya memnunu bile olsa seksten sonra mutsuz, depresif ve agresif hissedebiliyor. En genel manasıyla psikologlar bu sorunu deneyimleyen bireylerin, geçmişte yaşadıkları bazı travmatik durumlar sebebiyle seksin onları savunmasız bıraktığı hissine kapıldıklarını düşünüyor.

Böylece şahıslar, bağlantı bittikten sonra anlamlandıramadıkları bir kasvet içine bürünebiliyor. Tabii ki bazen bağlantıda yaşanan sorunların de cinselliğe yansıdığı görülebiliyor. Aslında bu bu bahis ile ilgili epeyce sınırlı sayıda araştırma yapıldığı için uzmanlar, tam olarak hangi sebebin bunu meydana getirdiği konusunda net konuşamıyor. Fakat tüm bu bahsettiklerimizde gördüğünüz ve bilim insanlarının da ifade ettiği sorun çoğunlukla psikolojik bir kökenden geliyor. 

Cinsel terapist Jessa Zimmerman, bu durumu her cinsiyetten bireyin farklı formlarda deneyimleyebileceğini ifade ediyor.

Örneğin bir kadın, bağlantıdan sonra ağlamayı ya da memnun olmamayı deneyimliyorsa, bir erkek de münasebetten sonra öfke veya hayal kırıklığı aynıi hisler hissedebiliyor. Bununla ilgili 2015 yılında Queensland Teknoloji Üniversitesinde yapılan ve yalnızca bayanları kapsayan bir araştırmada, 230 katılımcıdan %46’sının, hayatlarının bir döneminde seksten sonra olumsuz hisler yaşadıklarını ifade ettiği tespit ediliyor.

Yine aynı üniversitede 2018 gerçekleştirilen bir çalışmada, bu sefer 1.208 erkek iştirakçiyle görüşülüyor. Sonuç olarak iştirakçilerin %41’inin bu sıkıntıdan muzdarip olduğu görülüyor. ama bu bahis hakkında farklı çıkarımlar yapabilmek için daha kapsamlı araştırmaların yapılması gerektiğini söylemeden geçmeyelim.

Zimmerman, bu mevzuyu yaşayan ve bundan rahatsızlık duyan kişilerin kesinlikle bir uzmanla görüşmeleri gerektiğini dile getiriyor. Zira terapist, bunun altında genelde diğer bir ruhsal durum olabileceğini, bu türlü olmasa bile partnerle olan münasebetin gözden geçirilmesi gerektiğini düşünüyor. Pekala siz bu mevzuda ne düşünüyorsunuz? Fikirlerinizi yorumlarda belirtebilirsiniz. 

• Kaynaklar: WebMD, Psych Central, Insider
• Görsel Kaynakları: Your Mag, The Guardian, Everyday Health, ABC, Pysch Central, Cosmopolitan, VICE