Çocukken annelerimizin ısrarla elimize tutuşturduğu bir bardak süt ile boyumuzun uzayacağını düşündük. “Süt içmezsen büyüyemezsin.” efsanesi doğruyu ne kadar yansıtıyor?

İçindeki pahaların bedenimize yararı ne yönde ve asıl soru, süt içmeyenin boyu içenlere göre daha mı kısa kalıyor?
Gelin süt ve boy efsanesine bir açıklık getirelim.
Sütün besin kıymetinin uzunluk uzamasındaki rolü ne?

Sütün içinde bulunan kalsiyum, fosfor, protein ve D vitamini gibi besinler, kemik gelişimi için hayli önemli, bunu biliyoruz. Bilhassa kalsiyum, kemik yoğunluğunu artıran ve güçlü tutan bir mineral.
Boyumuzun uzaması ise esasen büyüme plakaları olarak bilinen epifiz plaklarının genişlemesiyle ilgili. Plaklar, sağlıklı şekilde gelişmek için protein, kalsiyum ve D vitaminine ihtiyaç duyuyor. Yani süt teoride bu gereksinimleri karşılıyor lakin bu sadece işin bir kısmı.
Bir araştırmada, düzenli süt tüketen çocukların kemik yoğunluğunun daha yüksek olduğu fakat uzunluk uzaması üzerindeki tesirinin direkt bariz olmadığı gözlemleniyor. Bu durum da genetik ve çevresel faktörlerin uzunluk uzamasında sütün tesirinden daha belirleyici olduğunu ortaya koyuyor.
Genetik mi, beslenme mi daha tesirli?

Boy uzaması üzerinde genetik faktörlerin yaklaşık %60-80 oranında tesirli olduğu biliniyor. Aile bireylerinin uzunluk ortalaması, çocuğun erişeceği uzunluk uzunluğunu büyük ölçüde belirliyor yani annemiz, babamız neyse aslında bununla alakalı kolay süreçler yaparak ortalama uzunluk ortaya çıkarılabiliyor.
Ancak bu, çevresel faktörlerin ve beslenmenin kıymetsiz olduğu manasına gelmiyor. Kâfi protein ve kalsiyum alınmazsa, genetik potansiyele de ulaşmak zor ve burada süt besinler devreye giriyor.
Bir diğer araştırma, çocukların süt yerine düşük proteinli içecekler tükettiği durumlarda büyüme suratlarının yavaşlayabileceğini gösteriyor. Bu da sütün dolaylı yoldan uzunluk uzamasına destek olabileceği manasına geliyor.
Süt, büyüme için gerekli besinleri sağlasa da tek başına mucizeler yaratmıyor.

Ayrıca günümüzde laktoz intoleransı yahut süt alerjisi meseleler yaşayan çocuklar için badem sütü, soya sütü gibi alternatifler mevcut. Bitkisel sütler, kalsiyum ve D vitamini desteğiyle uzunluk uzamasına şekilde destek olabiliyor.
Dolayısıyla, uzunluk uzaması yalnızca süt içmekle sınırlı değil; istikrarlı bir diyet ve fizikî aktivite de bir o kadar önemli.
Sadece süt içmekle büyüyemeyiz!

Çocukluk ve ergenlik döneminde fizikî aktivitenin de uzunluk uzamasına katkısı büyük. Basketbol, yüzme ve koşui sporlar, büyüme plaklarını uyararak boyun uzamasını destekliyor. Bu nedenle de sütü içerken bir yandan hareket etmeyi de ihmal etmemek gerekiyor.
Sonuç olarak annelerimizin “Bir bardak süt iç, boyun uzasın!” tavsiyesi bilimsel açıdan tamamen yanlış değil ama biraz fazla romantik.
Bunları da inceleyebilirsiniz: