Güneş fırtınaları giderek artıyor; pekala bu bizim ve Dünyamız için ne manaya geliyor?

Güneş, yaklaşık 11 yıllık aktivite döngüsü sırasında, solar minimumda sakin olmaktan solar azamide parlamalar, plazma salınımları ve güneş lekeleriyle dolu hareketli bir zaman geçirir. Son birkaç aydır güneş fırtınaları ve kuzey ışıkları ile ilgili haberlerde bir artış olduğunu fark ettiyseniz, bunun nedeni, güneş maksimumunun süratle yaklaşması. Güneş fırtınalarındaki bu yüksek dönem hakkında pek çok efsanenin arasına karışmış gerçekler olmasından ötürü, bu fırtına maksimumunun bizleri nasıl etkilediğini de merak ediyor olabilirsiniz.

Bilinen en güçlü jeomanyetik fırtına, 1859’da tropik bölgelere kadar kutup ışıklarının görüldüğü ve telgraf istasyonunun alev aldığı zaman meydana geldi. Bugün böylesine güçlü bir olay yaşansa büyük bir felaket olacaktır ama hepimizi öldürmez ya da medeniyetimizi yok etmez. Buna benzer olaylar epeyce azdır ve uzay hava durumu varsayımı, hasarı en aza indirmede yardımcı olurken, gezegenimizin manyetik alanı için çok minnettar olmamızı sağlamalıdır.

Gezegenimizin manyetosferinin koruması sayesinde bu fırtınaların üzerimizdeki tesirleri daha az şiddetlidir. NOAA Uzay Hava Durumu Ölçeğindeki en şiddetli güneş radyasyonu fırtınası bile büyük ölçüde sadece astronotları etkilerken, uçaklardaki ya da daha yüksek enlemlerdeki insanlar, artan radyasyon düzeylerine daha fazla maruz kalabilir. Bir güneş döngüsü boyunca, bu türlü aşırı bir güneş fırtınası yaklaşık bir gün sürebilir.

En yaygın güneş fırtınaları, her güneş döngüsünde 50 günlük kümülatif bir oluşuma sahiptir ve insanlar ve uydular üzerinde çok az tesiri vardır ya da hiç tesiri yoktur. Fırtınalara koronal kütle fırlatma ve güneş patlamaları neden olur, fakat sırf en güçlüleri (X sınıfındakiler) NOAA ölçeğine girecek şiddet seviyesine ulaşabilir.

Çoğu güneş parlaması bizim için tehlikeli değildir, fakat uzaydaki ve hatta Dünya’daki teknolojimiz için sorun yaratabilir. Bu fırtınalar, uyduları direkt etkileyebilir, atmosferin biçimini değiştirebilir ve irtibatımıza zarar verebilirler. Ayrıyeten, bu türlü bir sorun için X sınıfı bir fırtınaya gereksiniminiz yok; ikinci sıradaki güç sınıfı olan M sınıfı fırtınalar da derecede sorun yaratıcı olabilir.

ABD Ulusal Güneş Gözlemevi’nden Dr. Ryan French, IFLScience ile yaptığı görüşmede “Şu anda haftada birkaç defa aldığımız M sınıfı parlamalarla, küçük radyo kesintileri yaşayabilirsiniz, bu da Dünya’nın tam gündüz tarafındaki çok küçük bölgelerde radyo bağlantısının garip olabileceği manasına gelir” diyor ve devam ediyor: “Atmosferin genişlemesi nedeniyle bu şartlarda (uzaya) hiçbir şey fırlatamazsınız. Ayrıyeten, (uzayda) radyo irtibatı nedeniyle hassas bir işlem yapmazsınız.”

Bu nedenle, güneş aktivitesindeki bir tepenin en yaygın tesiri, bir kıyamet senaryosuyla müsabakamız yerine uyduların iletişim kuramamasından kaynaklanan küçük bir rahatsızlıktır.