Günlük Hayatta Farkında Olmadan Maruz Kaldığımız 5 Radyasyon Kaynağı (İçlerinde Bir Meyve Bile Var!)

Gündelik kullanılan eşyalarda hatta duyunca şaşıracağınız besinlerde bile radyasyon var ve bunları tüketerek ve kullanarak radyasyon almış oluyoruz. 

Peki tehlikede miyiz?

1. Kedi kumu

Kedi kumunun bilhassa kil ya da bentonit içeren çeşitleri, hafif radyoaktif özelliklere sahiptir. Hatta uluslararası sınır denetim noktalarında bile kimi vakitler radyasyon uyarılarına sebep olabilir. 

Bunun sebebi, kilde doğal olarak bulunan toryum, uranyum ve potasyum-40 izotoplarıdır. Ortalama bir kil bazlı kedi kumunda, gram başına 4 pCi uranyum, 8 pCi potasyum-40 ve 3pCi toryum vardır.

Bu miktar, herhangi biri için şimdiye kadar bir sağlık sorununa sebep olmamıştır lakin yeniden de dikkatli olmakta yarar var.

2. Muz

Bu meyve, potasyum açısından epeyce zengindir ve bu unsurun bir kısmı, doğal olarak radyoaktif olan potasyum-40 izotopunu içerir. Ortalama bir muz, saniyede yaklaşık 14 bozunma yayar ve 450 mg potasyum barındırır. 

Yani farkında olmadan radyoaktif bir meyve tükettiğimizi söyleyebiliriz. Fakat bu noktada endişe edilecek bir şey yoktur. Tıpkı muz gibi havuç, patates ve kırmızı et hafif ölçülerde radyasyon barındırır.

3. Floresan ışıklar

Bazı floresan lambalarda küçük bir cam tüp bulunur. Bu tüp, beta ve gama radyasyonu yayan kripton-85 isimli bir radyoaktif gaz içerir. Fakat bu, tüp kırılmadığı sürece bir tehlike manasına gelmez.

Tüp kırıldığında bile içerisindeki kimyasal hususların toksik tesiri, radyasyonun yaratabileceği risklerden genellikle çok daha büyük olur.

4. Duman dedektörleri

Çoğu duman dedektörü, içinde küçük ölçülerde amerisyum-241 izotopu bulundurur. Bu izotop, alfa parçacıkları ve beta radyasyonu yayar. Ayrıyeten amerisyum-241’in yarı ömrü yaklaşık 432 yıldır. 

Yani bu izotop, kısa vadede yok olmayacaktır. Duman dedektörlerindeki bu kaynak, olağan kullanımda herhangi bir risk oluşturmaz fakat dedektörün parçalanması sonucunda amerisyum etrafta birikebilir. Bu da gelecekte potansiyel bir çevre sorunu yaratabilir.

5. İşlenmiş değerli taşlar

Bazı değerli taşlar, örneğin zirkonyum tabiatı gereği radyoaktiftir. Bunun dışında birtakım değerli taşların renklerini güçlendirmek için nötron ışınlarıyla işlem yapılır. Bu metotla renklendirilen taşlar arasında turmalin, topaz ve beril yer alır.

Bazı yapay elmalar da metal oksitlerden yapılır ve bu taşların kimilerinde radyoaktif elementler kullanılır. Yani bu taşlar düşük düzeyde radyasyon yayar fakat bu radyasyonu bedeninize almanız için uzun müddetli temas gereklidir. 

İlginizi çekebilir: