Kız bebekler insan yüzlerine daha fazla ilgi gösteriyor

Bir bebeğin insan yüzüne ne kadar ilgi göstereceği yalnızca doğduktan sonra yaşadığı sosyal deneyimlerle mi şekillenir? Doğumun hemen ardından yapılan yeni bir çalışma, bu soruya daha karmaşık bir yanıt verilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Otizm Araştırma Merkezi yöneticisi Profesör Sir Simon Baron-Cohen liderliğindeki ekip, henüz 72 saatini doldurmamış 130 yenidoğan bebeğin dikkat davranışlarını inceledi. Biology of Sex Differences dergisinde yayımlanan araştırmada bebeklere aynı anda iki farklı görüntü gösterildi: Bir insan yüzü ve hareket eden metal bilyelerden oluşan Newton beşiği. Amaç, sosyal bir uyaran ile mekanik hareket arasında hangisinin daha fazla dikkat çektiğini ölçmekti.

Araştırmanın sonuçlarında hem kız hem de erkek bebeklerin genel olarak insan yüzünü tercih ettiği görüldü. Ancak kız bebeklerin yüz görüntüsüne ayırdığı süre, erkek bebeklerin ortalamasından daha yüksekti.

Sonuçların gözlemci etkisinden mümkün olduğunca arındırılması için verileri kaydeden kişiler, bebeğin cinsiyetini ve o anda hangi görüntüye baktığını bilmiyordu. Böylece değerlendirme sırasında oluşabilecek bilinçli ya da bilinçsiz önyargıların azaltılması hedeflendi.

Bebeklerin doğumdan sonraki ilk üç gün içinde incelenmiş olması çalışmanın en dikkat çekici noktalarından biri. Bu kadar erken ortaya çıkan farkın, yalnızca doğum sonrası sosyal çevreyle açıklanamayabileceği düşünülüyor. Araştırmacılar genetik yapı ve doğum öncesindeki biyolojik süreçlerin de sosyal dikkatin gelişiminde rol oynayabileceğini değerlendiriyor.

Sonuçlar bireyler hakkında kesin hüküm demek değil

Araştırmacılar elde edilen farkın grup ortalamalarına dayandığının özellikle altını çiziyor. Başka bir ifadeyle sonuçlar, her kız bebeğin yüzlere her erkek bebekten daha fazla dikkat edeceği anlamına gelmiyor. Aynı cinsiyet içindeki bireysel farklılıklar oldukça geniş bir aralığa sahip.

Çalışmanın arkasındaki temel sorulardan biri, erken dönemde görülen bu dikkat farklılıklarının daha sonraki gelişimle bağlantılı olup olmadığı. Kız çocuklarında dil becerilerinin ortalama olarak daha erken gelişmesi ve erkek çocuklarına otizm tanısının yaklaşık iki kat daha sık konulması gibi farklılıkların biyolojik temelleri araştırılan konular arasında.

Bilim insanları bu nedenle araştırmayı yalnızca yenidoğan dönemindeki gözlemlerle sınırlı bırakmamayı tercih etmiş durumda. Çalışmaya katılan çocukların gelişimi uzun vadede izlenerek ilk günlerde ölçülen sosyal dikkat farklılıklarının ilerleyen yıllardaki beyin gelişimi, dil becerileri ve davranışlarla nasıl bir ilişki kurduğu araştırılacak.

Bu boylamsal çalışma sayesinde doğumdan hemen sonra görülen küçük grup farklılıklarının zaman içinde devam edip etmediği ve gelişim üzerinde ne ölçüde etkili olduğu daha net biçimde anlaşılabilecek.